Categorie: Algemeen
Wat als je eGFR waarde te laag is?
Een eGFR van 90 of hoger valt in de normale categorie. Een waarde onder 60 wordt als afwijkend gezien, maar één lage uitslag is nog geen diagnose. Lees wat je eGFR betekent, welke symptomen erbij kunnen horen en wanneer je naar de huisarts gaat.
Is je eGFR waarde te laag? Dan is de geschatte filterfunctie van je nieren lager dan verwacht. De eGFR wordt meestal berekend op basis van creatinine in je bloed. Eén lage eGFR betekent echter niet automatisch dat je chronische nierschade hebt. Eerdere uitslagen en soms onderzoek naar albumine in de urine zijn belangrijk om de uitslag goed te beoordelen.
Een eGFR onder 60 ml/min/1,73 m² wordt volgens de Nederlandse richtlijn als afwijkend beschouwd.
Wat is eGFR en hoe wordt deze berekend met CKD-EPI?
eGFR staat voor estimated Glomerular Filtration Rate: de geschatte glomerulaire filtratiesnelheid. De waarde geeft een schatting van hoe goed je nieren het bloed filteren.
Hiervoor wordt eerst creatinine in het bloed gemeten. Creatinine is een afvalstof die ontstaat bij de normale stofwisseling van spieren en via de nieren wordt uitgescheiden.
Met de creatininewaarde, je leeftijd en geslacht kan vervolgens de eGFR worden berekend met een formule, zoals CKD-EPI.
Sommige laboratoria gebruiken een andere formule, de EKFC-formule. Ook dan is de uitslag een geschatte eGFR in ml/min/1,73 m², die je op dezelfde manier kunt lezen.
Creatinine is dus een gemeten bloedwaarde. De eGFR is een berekende schatting van de nierfunctie.
In oudere eGFR-formules werd soms een correctiefactor voor ras gebruikt. De CKD-EPI-creatinineformule uit 2021 gebruikt creatinine, leeftijd en geslacht en bevat geen rasfactor. KDIGO adviseert om ras niet te gebruiken bij de berekening van eGFR.
Wil je creatinine en je berekende nierfunctie laten bepalen? Bekijk dan Creatinine/kreatinine in bloed – nierfunctie. Voor een berekende eGFR kan de GFR volgens de CKD-EPI-formule worden toegevoegd.
Wat is een normale eGFR-waarde?
De eGFR wordt ingedeeld in verschillende categorieën:
| eGFR (ml/min/1,73 m²) | Categorie |
|---|---|
| 90 of hoger | G1 – normaal of hoog |
| 60–89 | G2 – mild verlaagd |
| 45–59 | G3a – mild tot matig verlaagd |
| 30–44 | G3b – matig tot ernstig verlaagd |
| 15–29 | G4 – ernstig verlaagd |
| lager dan 15 | G5 – nierfalen |
Een eGFR van 60–89 betekent op zichzelf niet dat je chronische nierschade hebt. Daarvoor moeten er andere blijvende aanwijzingen voor nierschade zijn. Ook bij een eGFR van 90 of hoger kunnen andere tekenen van nierschade zoals verhoogd albumine in de urine relevant zijn.
Een eGFR onder 60 wordt volgens de Nederlandse richtlijn als afwijkend beschouwd. Ook dan is één meting niet voldoende om chronische nierschade vast te stellen.
Wat betekent een eGFR van 60, 56, 50 of 45?
Een eGFR van 56 of 50 valt in categorie G3a: mild tot matig verlaagd. Een eGFR van 45 valt eveneens in G3a. Vanaf een eGFR van 44 begint categorie G3b.
De betekenis hangt niet alleen af van het getal. Ook belangrijk zijn:
- eerdere eGFR- en creatininewaarden
- hoe snel de waarde verandert
- albumine in de urine
- hoge bloeddruk of diabetes
- medicatie
- omstandigheden die creatinine of de nierfunctie kunnen beïnvloeden
Kijk daarom vooral naar het verloop van de nierfunctie en niet alleen naar één uitslag.
Welke symptomen of klachten kun je hebben bij een lage eGFR?
Een verminderde nierfunctie geeft in het begin vaak weinig of geen duidelijke klachten. Je kunt daarom niet aan hoe je je voelt bepalen wat je eGFR is.
Bij verder gevorderde nierproblemen kunnen klachten ontstaan, maar deze zijn vaak niet specifiek en kunnen ook andere oorzaken hebben. Een bloed- en urineonderzoek geven daarom meer informatie dan klachten alleen.
Wat moet je doen als je eGFR te laag is?
Eén lage eGFR is niet automatisch chronische nierschade.
Van chronische nierschade is sprake wanneer afwijkingen van de nierfunctie of nierstructuur meer dan drie maanden aanwezig zijn. Dat kan bijvoorbeeld een blijvende eGFR onder 60 zijn, maar ook blijvend verhoogd albumine in de urine.
Is je nierfunctie nog nooit eerder bepaald of wijkt de waarde duidelijk af van eerdere metingen? Dan adviseert de Nederlandse richtlijn om de nierfunctie binnen één week opnieuw te bepalen om acute nierschade tijdig op te sporen.
Kijk ook naar albumine in de urine
Naast creatinine en eGFR kan albumine in de urine belangrijke aanvullende informatie geven over mogelijke nierschade.
Hiervoor wordt bij voorkeur de albumine-creatinineratio (ACR) in ochtendurine gebruikt.
De Nederlandse richtlijn deelt de ACR als volgt in:
- lager dan 3 mg/mmol: normaal (A1)
- 3–30 mg/mmol: matig verhoogd (A2)
- hoger dan 30 mg/mmol: ernstig verhoogd (A3)
Een ACR vanaf 3 mg/mmol die langer dan drie maanden verhoogd blijft, kan een marker zijn van chronische nierschade.
De combinatie van eGFR en ACR geeft daarom meer informatie dan de eGFR alleen.
Let op: een algemene urinestatus is niet automatisch hetzelfde als een specifieke ACR-bepaling.
Welke Bloedwaardentest past hierbij?
Wil je gericht naar je creatinine en berekende nierfunctie kijken? Dan kun je Creatinine/kreatinine in bloed combineren met de GFR volgens CKD-EPI.
Wil je meerdere niergerelateerde waarden tegelijk onderzoeken? Bekijk dan Onderzoek Nieren. Dit onderzoek bevat creatinine, ureum, albumine, GFR CKD-EPI en urinestatus.
De uitslagen zijn het meest informatief wanneer je ze vergelijkt met eerdere waarden en bekijkt in de context van je gezondheid.
Waardoor kan je eGFR tijdelijk lager zijn?
Omdat de eGFR meestal wordt berekend op basis van creatinine, kunnen omstandigheden die creatinine of de nierfunctie beïnvloeden ook de eGFR veranderen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- veel of weinig spiermassa
- zware lichamelijke inspanning
- veranderingen in de vochtbalans
- voeding en creatinesupplementen
- ziekte
- bepaalde geneesmiddelen
Bij veel spiermassa kan de creatininewaarde bijvoorbeeld relatief hoog zijn. Daardoor kan een creatininegebaseerde eGFR lager uitvallen dan verwacht.
Een afwijkende eGFR hoeft dus niet altijd te betekenen dat de nierfunctie blijvend verminderd is.
Kun je een lage eGFR verbeteren?
Dat hangt af van de oorzaak. Het doel is niet alleen om het getal van de eGFR te verhogen, maar vooral om eventuele oorzaken en risicofactoren aan te pakken.
Bij bevestigde chronische nierschade adviseren richtlijnen onder andere:
- Beperk zout. De Nederlandse richtlijn adviseert maximaal 6 gram keukenzout per dag.
- Eet gezond en weinig bewerkt. Kies relatief vaak voor groenten, fruit, volkorenproducten en andere weinig bewerkte voedingsmiddelen.
- Beweeg regelmatig. Kies beweging die past bij je conditie en gezondheid.
- Rook niet en streef naar een gezond gewicht.
- Laat hoge bloeddruk en diabetes goed controleren wanneer je hiermee bekend bent.
Ga niet op eigen initiatief streng eiwit, kalium of fosfaat beperken. Of zulke aanpassingen nodig zijn, hangt af van je nierfunctie, bloeduitslagen en persoonlijke situatie.
Extra veel water drinken is geen behandeling voor een chronisch lage eGFR. Zorg wel voor voldoende vocht en voorkom uitdroging. Hoeveel je nodig hebt verschilt per persoon en hangt onder andere af van je gezondheid, voeding, beweging en weersomstandigheden.
Meer praktische tips lees je in onze blog Dalende eGFR waarde: 6 tips om je nierfunctie te ondersteunen.
Wanneer naar de huisarts?
Bespreek je uitslag met je huisarts of behandelend arts wanneer:
- de eGFR voor het eerst duidelijk verlaagd is
- de nierfunctie snel achteruitgaat
- de eGFR bij herhaalde metingen laag blijft
- creatinine duidelijk stijgt
- er albumine of bloed in de urine wordt gevonden
- je diabetes, hoge bloeddruk of andere relevante aandoeningen hebt
Bij een onverwacht sterk veranderde nierfunctie is het niet verstandig om drie maanden af te wachten voordat je medisch advies vraagt.
Veelgestelde vragen over een lage eGFR
Is een eGFR van 60 slecht?
Een eGFR rond 60 ligt op de grens tussen G2 en G3a. Een waarde onder 60 wordt als afwijkend beschouwd. Eén meting betekent echter niet automatisch dat er sprake is van chronische nierschade.
Is een eGFR van 56 te laag?
Een eGFR van 56 valt in categorie G3a: mild tot matig verlaagd. De betekenis hangt ook af van eerdere uitslagen, creatinine, albumine in de urine en je medische situatie.
Kan een lage eGFR tijdelijk zijn?
Ja. Onder andere ziekte, veranderingen in de vochtbalans, lichamelijke inspanning en factoren die de creatininewaarde beïnvloeden kunnen effect hebben op de berekende eGFR.
Is een eGFR van 90 normaal?
Een eGFR van 90 of hoger valt in categorie G1: normaal of hoog. Ook dan kunnen andere tekenen van nierschade, zoals verhoogd albumine in de urine, relevant zijn.
Is eGFR hetzelfde als creatinine?
Nee. Creatinine wordt in het bloed gemeten. Met onder andere die waarde wordt vervolgens de eGFR berekend.
Is een lage eGFR automatisch chronische nierschade?
Nee. Daarvoor moeten afwijkingen van de nierfunctie of nierstructuur meer dan drie maanden aanwezig zijn. Ook blijvend verhoogd albumine in de urine kan een marker van chronische nierschade zijn.
Samengevat
Een te lage eGFR betekent dat de geschatte filterfunctie van je nieren lager is dan verwacht. De waarde wordt meestal berekend op basis van creatinine in het bloed.
Een eGFR onder 60 ml/min/1,73 m² wordt als afwijkend beschouwd, maar één lage uitslag is geen diagnose chronische nierschade. Kijk ook naar eerdere waarden en waar passend naar albumine in de urine via de ACR.
Voor een gerichte controle vormen creatinine en eGFR volgens CKD-EPI een logische basis. Een breder Onderzoek Nieren kan meerdere niergerelateerde waarden in beeld brengen.
Bij een onverwachte daling, een blijvend lage eGFR of andere afwijkende uitslagen is overleg met je huisarts of behandelend arts verstandig.
Bronnen
- NHG/NIV. Bepaling van nierfunctie en albuminurie. Richtlijn Chronische nierschade, 6 april 2018.
richtlijnendatabase.nl/richtlijn/chronische_nierschade_cns/diagnostiek_en_stadiering_bij_cns/bepaling_van_nierfunctie_en_albuminurie.html - NHG/NIV. Definitie chronische nierschade. Richtlijn Chronische nierschade, 6 april 2018.
richtlijnendatabase.nl/richtlijn/chronische_nierschade_cns/diagnostiek_en_stadiering_bij_cns/definitie_chronische_nierschade.html - Nierstichting. Bloedonderzoek naar kreatinine en nierfunctie. Laatste update 14 april 2023.
nierstichting.nl/alles-over-nieren/symptomen-en-onderzoek-bij-nierproblemen/bloedonderzoek-naar-kreatinine-en-nierfunctie - Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney International, 2024.
kdigo.org/guidelines/ckd-evaluation-and-management/kdigo-2024-ckd-guideline/ - NHG/NIV. Leefstijl en dieetmaatregelen bij chronische nierschade. Richtlijn Chronische nierschade, 2018.
richtlijnendatabase.nl/richtlijn/chronische_nierschade_cns/beleid_en_behandeling_bij_cns/leefstijl_en_dieetmaatregelen_bij_cns.html
Medische disclaimer: deze blog is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Een bloedtest geeft niet op zichzelf een diagnose. Bespreek klachten, twijfel of afwijkende uitslagen met je huisarts of behandelend zorgverlener. Neem bij ernstige of acute klachten direct contact op met een arts.
Vraag over je uitslag?
Laat een reactie achter. Onze specialisten helpen je graag.
Direct inzicht?
Bekijk de aanbevolen test(en):
