GFR (CK-DEPI-formule) nierfunctie
De CKD-EPI-formule (voorheen MDRD-formule) voor een schatting van de GFR bij de uitslag van een serum kreatinine. labcode: eGRF (CK-DEPI)
Deze GFR berekening kun je uitsluitend bij de Creatinine waarde bestellen.
Met nierfunctie wordt de capaciteit van de nieren om het bloed te filteren bedoeld. Hiervoor worden de hoeveelheid afvalstoffen in het bloed gemeten. Als nieren onvoldoende werken, komt de stof creatinine in het bloed. Dit is een afvalstof uit de spieren. Hoe meer creatinine in het bloed zit, hoe slechter de nieren filtreren. Dit is mede afhankelijk van leeftijd en geslacht.
Met de MDRD formule wordt het Creatine gehalte in het bloed gemeten en uitgedrukt in een getal. Dit getal heet de GFR (de glomerulaire filtratie snelheid) ofwel hoe goed filteren de nieren. Op het rapport komt te staan GFR (MDRD) is ...ml/min/1,73m2.
De berekening is afhankelijk van:
- Leeftijd
- Geslacht
- Etniciteit
Het serum creatinine geeft slechts beperkte informatie over de glomerulaire filtratiesnelheid (GFR). Daarom wordt vaak een schatting gemaakt van de creatinineklaring met behulp van de formule van Cockroft en Gault. Deze formule maakt gebruik van leeftijd, geslacht, gewicht en serumcreatinine.
De recent ontwikkelde 4-punts MDRD-formule schat de werkelijke GFR. De formule, die is gebaseerd op data van de Modification of Diet in Renal Disease Study, maakt ook gebruik van leeftijd, geslacht en serumkreatinine, maar niet van het gewicht. De nierstichting in Nederland, Engeland en Amerika bevelen de MDRD-formule aan om vroegtijdig nierfunctiestoornissen op te sporen.
De formule ziet er als volgt uit: GFR (MDRD) (ml/min/1,73 m2) = 186 X ( serumkreatinine (umol/l) / 88,4)-1,154 X leeftijd (in jaren) - 0,203 X 0,742 (indien vrouw).
Heb je een andere etniciteit, dan moet je zelf de geschatte GFR vermenigvuldigen met 1,21.
Bij een GFR <60[1] ml/min/1,73m2 is de nierfunctie verminderd en bij een GFR <30 ml/min/1,73m2 is de nierfunctie ernstig verminderd. De MDRD-studie is gebaseerd op een studiepopulatie van blanke en negroïde volwassenen vanaf 18 jaar met chronisch nierfalen. Hierdoor gelden enkele beperkingen voor het gebruik van deze formule.
Voor wie geldt deze formule niet?
De MDRD-formule is niet gekalibreerd voor:
- mensen jonger dan 18 jaar
- mensen met een sterk afwijkend lichaamsoppervlak
- etnische groeperingen anders dan het blanke of negroïde ras
- patiënten met spierziekten, paraplegie of quadriplegie
- patiënten met acute nierinsufficiëntie
- ondervoede mensen
- mensen met een vegetarisch dieet
- zwangeren
per 1 januari 2022 gebruiken we de nieuwe formule:
De creatinineklaring schat je in met rekenformules. De meest toegepaste formules zijn de Modification of Diet in Renal Disease (MDRD) -formule en de Cockcroft-Gault-formule. Een nieuwe formule is de Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration (CKD-EPI). Deze formules zijn geschikt voor toepassing bij volwassenen.
De nieuwe CKD-EPI-formule geeft, net als de MDRD-formule, een schatting van de glomerular filtration rate (GFR) op basis van serumcreatinineconcentratie, geslacht, leeftijd en ras. De CKD-EPI formule corrigeert naar 1,73 m2 lichaamsoppervlak en geeft de geschatte GFR weer in ml/min/1,73 m2. De CKD-EPI-formule is even betrouwbaar als de MDRD-formule, maar is nauwkeuriger bij patiënten met relatief goede nierfunctie. Bij GFR 60-90 ml/min liggen de uitslagen van de CKD-EPI-formule dichter bij de werkelijke GFR dan die van de MDRD formule.
