Je bloedwaarden zijn goed, maar vertellen ze alles?

Je gezondheid wordt over jaren opgebouwd. Een bloedtest is deels een momentopname, terwijl eerdere leefstijl en stofwisseling langdurig invloed kunnen hebben. Meerdere biomarkers geven daarom een completer beeld.

"Maar mijn bloedwaarden zijn toch goed?" Die vraag krijgen we vaak. Je glucose is normaal, je cholesterol ziet er prima uit en je HbA1c valt binnen de grenzen. Fijn om te horen. Toch laat een uitslag vooral zien hoe je er nu voor staat, niet hoe je daar bent gekomen.

Je lichaam onthoudt namelijk meer dan je denkt. Bij mensen met diabetes hebben onderzoekers gezien dat de bloedsuiker van jaren terug nog lang doorwerkt. Ze noemen dat metabolic memory, in het Nederlands het metabool geheugen.

Wat een bloedtest wel en niet laat zien

Elke bloedwaarde kijkt over een andere periode terug. Je glucose zegt iets over je bloedsuiker op het moment van prikken. Heb je de avond ervoor laat en zwaar gegeten, dan kan dat al meetellen. HbA1c gaat verder terug, ongeveer twee tot drie maanden.

Diabetes type 2, hart- en vaatziekten of een minder goed werkende nier ontstaan meestal niet in een paar maanden. Daar gaan vaak jaren overheen. Eén meting vangt maar een klein stukje van die tijd.

Uit grote studies bij mensen met diabetes blijkt dat wie in de eerste jaren een goede bloedsuiker had, ook tien jaar later nog minder complicaties kreeg. Zelfs als de bloedsuiker in de tussentijd niet meer verschilde van die van anderen. Andersom lijkt een lange periode met te hoge bloedsuiker sporen na te laten. Of dit ook geldt voor mensen zonder diabetes, wordt nog onderzocht.

Welke bloedwaarden samen meer zeggen

Stel, je nuchtere glucose is 5,2 en dus netjes. Toch kan je lichaam al meer insuline nodig hebben om dat zo te houden. Dat zie je niet aan je glucose, wel aan je insuline. Daarom loont het om verschillende waarden naast elkaar te leggen.

Voor je bloedsuiker kijk je naar glucose, HbA1c en insuline. Uit glucose en insuline samen kun je de HOMA-IR berekenen. Die geeft een indicatie of je lichaam minder goed op insuline reageert. Er bestaat geen vaste grenswaarde voor, dus zie het vooral als een signaal om verder te kijken.

Voor je hart en bloedvaten zegt ApoB vaak meer dan alleen je cholesterol. Het telt het aantal deeltjes dat cholesterol in je vaatwand kan afzetten. Lipoproteïne(a) is grotendeels erfelijk. Meestal is één meting genoeg om te weten of je een extra risico meedraagt.

Lever-, nierwaarden en ontstekingswaarden maken het plaatje compleet. Ze laten zien hoe andere organen het doen en of er ergens iets speelt dat je nog niet merkt.

Wat het metabool geheugen betekent voor jou

Dat je lichaam dingen onthoudt, klinkt misschien zwaar. Maar het werkt ook de andere kant op. Wat je vandaag goed doet, telt later ook mee.

Gezond eten, meer bewegen, stoppen met roken, goed slapen en afvallen als dat nodig is verlagen allemaal de kans op chronische ziektes. Je hoeft niet alles tegelijk om te gooien. Elke dag een kwartier extra wandelen is ook een begin.

Waarom preventief bloedonderzoek zinvol is zonder klachten

Veel chronische aandoeningen geven lang geen klachten. Een licht verhoogde bloedsuiker of een hoge ApoB voel je niet. Tegen de tijd dat je wel iets merkt, is het vaak al jaren aan de gang.

Met preventief bloedonderzoek zie je veranderingen eerder. Laat je het bijvoorbeeld elk jaar doen, dan zie je ook of een waarde langzaam oploopt terwijl die nog binnen de normaalwaarden valt. Dat vertelt één losse uitslag je niet. Twijfel je of je iets moet aanpassen, bespreek het dan met je huisarts of een leefstijlcoach.

Meerdere biomarkers in één check-up

In de medische check-ups van Bloedwaardentest meten we meerdere van deze waarden tegelijk. Je laat bloed prikken op een van de meer dan 1000 prikpunten in Nederland. Wil je de uitslag toegelicht krijgen, dan kan dat telefonisch of in een leefstijlconsult.

Veelgestelde vragen

Wat is metabolic memory?

Metabolic memory, of metabool geheugen, is het idee dat je lichaam de gevolgen van een periode met hoge of juist goede bloedsuiker lang meedraagt. Het is vooral onderzocht bij mensen met diabetes. Bij hen werkt een goede bloedsuiker in de eerste jaren nog lang door in een lager risico op complicaties.

Kan ik diabetes hebben met een normale glucose?

Dat kan. Je nuchtere glucose kan normaal zijn terwijl je HbA1c al verhoogd is, of terwijl je lichaam meer insuline nodig heeft om je bloedsuiker op peil te houden. Daarom kijkt een arts meestal naar meer dan één waarde.

Wat is het verschil tussen glucose en HbA1c?

Glucose meet je bloedsuiker op het moment van prikken. HbA1c laat het gemiddelde zien van de afgelopen twee tot drie maanden. Een uitschieter na een zware maaltijd zie je dus wel in je glucose, maar nauwelijks in je HbA1c.

Vraag over je uitslag?

Laat een reactie achter. Onze specialisten helpen je graag.

Direct inzicht?

Bekijk de aanbevolen test(en):