
Categorie: Vrouwengezondheid
Schildklier en menstruatie: zo beïnvloedt je schildklier je cyclus
De schildklier speelt een belangrijke rol in je hormonale balans en kan je menstruatiecyclus beïnvloeden. Zowel een trage als een overactieve schildklier kan zorgen voor onregelmatige, hevige of juist uitblijvende menstruaties. Door je schildklierwaarden te testen krijg je inzicht en kun je gerichter werken aan herstel van je cyclus en energie.
Is je cyclus ineens onregelmatig, bloed je veel meer dan vroeger of blijft je menstruatie weg? Dan denk je waarschijnlijk eerst aan oestrogeen en progesteron. Maar ook je schildklier kan erachter zitten. Een schildklier die te traag of te snel werkt, kan je menstruatie flink in de war brengen.
In deze blog lees je hoe je schildklier en je cyclus samenhangen, welke signalen erbij horen en welke bloedwaarden je kunt laten testen.
Hoe hangen je schildklier en je menstruatie samen?
Je schildklier zit onderin je hals en maakt de hormonen T4 en T3 aan. Die bepalen hoe snel je lichaam energie verbruikt. Ze hebben invloed op je hartslag, je temperatuur, je darmen en ook op je eierstokken.
De hypofyse in je hersenen stuurt de schildklier aan met TSH. Maakt je schildklier te weinig hormoon aan, dan stijgt je TSH. Maakt hij te veel aan, dan daalt je TSH. Die schommelingen werken door in de hormonen die je eisprong en je menstruatie regelen. Daarom merk je een schildklierprobleem soms als eerste aan je cyclus.
Trage schildklier en menstruatie
Bij een trage schildklier (hypothyreoïdie) krijgen veel vrouwen een zwaardere of langere menstruatie. Je cyclus kan ook onregelmatig worden, en soms blijft de eisprong uit. Dat kan het lastiger maken om zwanger te worden.
Een trage schildklier kan daarnaast je prolactine laten stijgen. Prolactine is het hormoon dat ook de melkproductie regelt. Is het te hoog, dan kan je menstruatie wegblijven of kun je wat vocht uit je tepels verliezen terwijl je niet zwanger bent. Meer hierover lees je in onze blog over prolactine.
Een veelvoorkomende oorzaak van een trage schildklier is de ziekte van Hashimoto. Dat is een auto-immuunziekte die vaker bij vrouwen voorkomt. Lees meer in onze blog over de ziekte van Hashimoto.
Te snel werkende schildklier en menstruatie
Werkt je schildklier te snel (hyperthyreoïdie), dan gebeurt vaak het omgekeerde. Je menstruatie wordt lichter, korter of komt minder vaak. Bij sommige vrouwen blijft hij helemaal weg.
Een te snel werkende schildklier geeft daarnaast vaak klachten als hartkloppingen, onrust, zweten en afvallen zonder dat je minder eet.
Blijft je menstruatie uit? Dan kan je schildklier meespelen
Een menstruatie die wegblijft, heeft vaak een andere oorzaak. Denk aan zwangerschap, stress, flink afvallen, intensief sporten, PCOS, de pil of het begin van de overgang. Maar zowel een trage als een snelle schildklier kan het ook veroorzaken. Heb je naast een wegblijvende menstruatie ook andere klachten uit de tabel hieronder? Dan is het zinvol om je schildklier te laten testen.
Signalen van een schildklier die niet goed werkt
| Trage schildklier | Te snel werkende schildklier |
|---|---|
| Zwaardere of langere menstruatie | Lichtere of kortere menstruatie |
| Onregelmatige cyclus | Menstruatie komt minder vaak of blijft weg |
| Moe en weinig energie | Onrustig en gejaagd |
| Aankomen zonder dat je meer eet | Afvallen zonder dat je minder eet |
| Snel koud, koude handen en voeten | Snel warm, veel zweten |
| Droge huid en dunner haar | Hartkloppingen |
| Verstopping | Vaker naar de wc |
Houd er rekening mee dat veel van deze klachten ook andere oorzaken kunnen hebben. Een bloedtest geeft je meer duidelijkheid.
Welke bloedwaarden laat je testen?
Met TSH en vrij T4 zie je of je schildklier te traag of te snel werkt. Vrij T3 geeft een completer beeld, vooral als je een te snel werkende schildklier vermoedt. Je kunt deze drie samen laten testen met de test Schildklier (TSH, vrij T4 en FT3).
Wil je weten of Hashimoto erachter zit? Laat dan ook anti-TPO meten. Dat zijn antistoffen tegen je eigen schildklier.
Omdat je cyclus ook door andere hormonen wordt geregeld, kun je daarnaast deze waarden meenemen:
- Prolactine, als je menstruatie wegblijft of je vocht uit je tepels verliest.
- Ferritine en hemoglobine, als je veel bloed verliest. Bij een hevige menstruatie raakt je ijzervoorraad snel op. Lees ook onze blog over hevige menstruatie en ijzertekort.
- Je vrouwelijke hormonen, zoals oestradiol, LH en FSH. Bekijk hiervoor onze hormoontesten voor vrouwen.
Wat kun je zelf doen?
Houd je cyclus een paar maanden bij in een app of agenda. Noteer hoe lang je cyclus is, hoeveel je bloedt en welke klachten je hebt. Zo zie je patronen, en heb je iets concreets als je je uitslag bespreekt.
Je schildklier heeft jodium en selenium nodig. Daar kom je met gewone voeding meestal genoeg aan, bijvoorbeeld via brood met gejodeerd zout, vis, eieren en zuivel. Slik niet zomaar extra jodium of selenium, want te veel kan je schildklier juist ontregelen.
Laat je bloed testen als je klachten herkent. Bij een afwijkende uitslag word je eerst gebeld door ons medisch team. Je kunt ook een consult boeken met onze leefstijlarts om je uitslag en je klachten samen te bespreken.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als je menstruatie langer dan drie maanden wegblijft zonder dat je zwanger bent, als je zo veel bloedt dat je er last van hebt in je dagelijks leven, of als je zwanger wilt worden en je cyclus onregelmatig is. Wijkt je schildklieruitslag af, dan bespreek je met je huisarts of verder onderzoek of behandeling nodig is.
De wisselwerking met zwangerschap en overgang
Het werkt ook andersom. Tijdens een zwangerschap en na de bevalling heeft je schildklier het extra zwaar. In de overgang lijken schildklierklachten en overgangsklachten veel op elkaar. Twijfel je wat het is? Lees dan onze blog over overgangsklachten of schildklier.
Conclusie
Je schildklier en je menstruatie hangen nauw samen. Een trage schildklier geeft vaak een zwaardere of onregelmatige menstruatie. Een te snel werkende schildklier geeft juist een lichtere menstruatie of een menstruatie die wegblijft. Herken je de signalen? Met een bloedtest voor TSH, vrij T4 en vrij T3 weet je snel of je schildklier meespeelt.
Veelgestelde vragen over schildklier en menstruatie
Kan een trage schildklier je menstruatie veranderen?
Ja. Bij een trage schildklier wordt je menstruatie vaak zwaarder of langer, en kan je cyclus onregelmatig worden.
Kan je menstruatie wegblijven door je schildklier?
Ja, dat kan bij zowel een trage als een te snel werkende schildklier. Er zijn ook veel andere oorzaken, dus laat het onderzoeken als je menstruatie langer wegblijft.
Moet ik nuchter zijn voor een schildkliertest?
Nee, voor TSH, vrij T4 en vrij T3 hoef je niet nuchter te zijn.
Wordt mijn cyclus weer normaal als mijn schildklier behandeld is?
Vaak wel. Als je schildklierwaarden weer goed zijn, herstelt je cyclus bij veel vrouwen. Blijft je cyclus onregelmatig, bespreek dit dan met je huisarts.
Bronnen
- Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). NHG-Standaard Schildklieraandoeningen.
https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/schildklieraandoeningen
Medische disclaimer: deze informatie is algemeen van aard en is niet bedoeld als vervanging van persoonlijk medisch advies, diagnostiek of behandeling. Neem bij klachten, een afwijkende uitslag of zorgen contact op met je huisarts of behandelend arts.
Vraag over je uitslag?
Laat een reactie achter. Onze specialisten helpen je graag.
Direct inzicht?
Bekijk de aanbevolen test(en):



