Hoofdpijn in de overgang door rode wijn: dit is de mogelijke oorzaak

Histamine kan in de overgang bijdragen aan hoofdpijn, migraine, hartkloppingen en opvliegers. DAO, histamine uit ontlasting en methylhistamine uit urine geven meer inzicht in histamine-afbraak en histaminebelasting. Vooral vrouwen die reageren op wijn, oude kaas of chocolade herkennen vaak dit patroon.

Je kon vroeger prima een glas rode wijn drinken. Misschien zelfs twee, met een kaasplankje erbij, want balans. En nu? Eén glas is genoeg om om drie uur 's nachts wakker te worden met hartkloppingen, een bonzende hoofdpijn en het gevoel dat je lichaam ineens overal drama van maakt.

"Het zal wel de overgang zijn," is dan al snel de gedachte.

En dat klopt deels. Wat niet iedereen weet, is dat histamine hierbij een verrassend grote rol kan spelen.

De overgang verandert meer dan alleen je hormonen

De overgang draait niet alleen om opvliegers en een onregelmatige menstruatie. Je hele systeem verandert. Hormonen schommelen, slaap wordt kwetsbaarder, stressgevoeligheid neemt toe, darmgezondheid verandert en ontstekingsreacties kunnen toenemen. Precies daardoor kan de gevoeligheid voor histamine ineens toenemen.

Signalen die daarbij horen zijn onder meer:

• Migraine of hoofdpijn
• Rood gezicht na alcohol
• Hartkloppingen
• Slecht slapen
• Jeuk of huidreacties
• Opgeblazen gevoel
• Onrust
• Reacties op voeding

"Vroeger had ik hier nooit last van," is een zin die opvallend vaak terugkomt bij vrouwen die dit patroon herkennen.

Wat is histamine eigenlijk?

Histamine is een lichaamseigen stof die betrokken is bij je immuunsysteem, ontstekingsreacties, bloedvaten, maagzuur en neurotransmitters in de hersenen. Je lichaam maakt zelf histamine aan, maar je krijgt het ook binnen via voeding.

Normaal gesproken wordt overtollige histamine netjes afgebroken. Raakt dat systeem overbelast, dan kunnen klachten ontstaan.

Waarom de overgang histamineklachten kan versterken

Hormonen en histamine beïnvloeden elkaar sterk.

Oestrogeen stimuleert histamine

Oestrogeen kan mestcellen aanzetten tot het vrijmaken van meer histamine.

Progesteron werkt juist rustgevend

Progesteron helpt mestcellen juist stabiliseren, alleen daalt progesteron vaak al jaren vóór de echte menopauze.

Het gevolg is dat je gevoeliger kunt worden voor alcohol, stress, voeding, slechte slaap en hormonale schommelingen. Zo geeft rode wijn bij sommigen ineens migraine, veroorzaakt oude kaas hoofdpijn, lokt chocolade hartkloppingen uit of vallen tomaten en sushi ineens slecht.

DAO: het enzym dat histamine moet opruimen

DAO staat voor diamino-oxidase. Dit enzym helpt histamine uit voeding af te breken, vooral in de darm. Is DAO onvoldoende actief, dan kan histamine zich makkelijker opstapelen. Dat kan te maken hebben met hormonale veranderingen, darmproblemen, alcohol, medicatie, ontstekingen of tekorten aan bepaalde voedingsstoffen, en de overgang is nu net een periode waarin meerdere van die factoren tegelijk kunnen spelen.

Waarom rode wijn zo'n bekende trigger is

Rode wijn is eigenlijk de perfecte histaminecocktail. Het bevat zelf histamine, alcohol remt DAO, er zitten andere biogene aminen in en het beïnvloedt je bloedvaten. Daardoor kan zelfs een kleine hoeveelheid alcohol al bonzende hoofdpijn, flushing, hartkloppingen, nachtelijk wakker worden, zweten of onrust veroorzaken.

Welke voeding bevat veel histamine?

Histamine zit vooral in voeding die gerijpt, gefermenteerd, bewerkt of lang bewaard is. Bekende triggers zijn:

• Rode wijn
• Champagne
• Oude kaas
• Chocolade
• Tomaten
• Avocado
• Spinazie
• Sojasaus
• Kombucha
• Vleeswaren
• Gerookte vis
• Tonijn uit blik
• Azijn
• Restjes uit de koelkast

Het voelt voor sommigen letterlijk alsof het lichaam protesteert tegen alles wat gezellig is.

Wat kun je beter eten bij histaminegevoeligheid?

Vers bereide maaltijden werken voor veel mensen beter. Denk aan:

• Verse groenten
• Rijst
• Havermout
• Broccoli
• Courgette
• Wortel
• Appels
• Peren
• Blauwe bessen
• Verse vis of vers vlees

Bij histaminegevoeligheid is versheid vaak belangrijker dan perfect "gezond".

Hoe kun je histamine-intolerantie onderzoeken?

Histamineproblematiek is complex, er bestaat niet één perfecte test die alles verklaart. Wel kunnen verschillende onderzoeken samen meer inzicht geven in histaminebelasting, histamine-afbraak en darmgerelateerde histamineproblemen.

DAO diamino-oxidase test

De DAO-test meet de activiteit van het enzym dat histamine helpt afbreken. Dit onderzoek kan interessant zijn bij migraine, hoofdpijn na wijn, hartkloppingen, opvliegers na voeding, reacties op alcohol of oude kaas, en hormonale schommelingen. Een lage DAO-activiteit kan passen bij verminderde histamine-afbraak.

Lees hier meer over de DAO diamino-oxidase test.

Histamine-intolerantie uit ontlasting

Omdat een groot deel van de histaminehuishouding samenhangt met de darm, kan ontlastingsonderzoek aanvullende informatie geven. Dit is vooral relevant bij een opgeblazen gevoel, wisselende ontlasting, buikklachten na voeding, een vermoede darmdisbalans of reacties op gefermenteerde producten. De test geeft inzicht in histaminebelasting vanuit de darmomgeving.

Bekijk hier het onderzoek naar histamine-intolerantie uit ontlasting.

Methylhistamine uit urine

Methylhistamine is een afbraakproduct van histamine. Met deze test krijg je meer inzicht in hoe histamine in het lichaam wordt verwerkt, wat vooral van waarde is bij migraine, flushing, jeuk, hartkloppingen, systemische klachten, nachtelijke onrust of klachten zonder duidelijke darmklachten.

Alle informatie over de methylhistamine urinetest vind je hier.

Welke test past het beste?

Globaal kun je denken aan de DAO-test voor inzicht in histamine-afbraak, de ontlastingstest voor darmgerelateerde histaminebelasting, en de methylhistamine urinetest voor histamineverwerking in het lichaam. Vaak geeft juist de combinatie van klachten, voedingstriggers en meerdere onderzoeken het meeste inzicht.

Waarom histamine bij vrouwen vaak gemist wordt

Veel overgangsklachten lijken op histamineklachten: opvliegers, hoofdpijn, slecht slapen, hartkloppingen, onrust en darmklachten. Daardoor wordt er niet altijd verder gekeken naar voeding, histamine-afbraak of darmgezondheid, terwijl achteraf toch vaak patronen naar boven komen, zoals migraine na wijn, klachten na kaas of chocolade, meer gevoeligheid rond hormonale schommelingen, of slechter slapen na bepaalde voeding.

Het zit niet "tussen je oren"

De overgang is een periode waarin je lichaam gevoeliger kan reageren op prikkels die vroeger geen probleem waren. Soms ligt dat aan hormonen alleen. Soms spelen stress, darmgezondheid en histaminebelasting mee. En soms blijkt voeding ineens een veel grotere rol te spelen dan gedacht.

Welke onderzoeken kunnen interessant zijn?

Bij vermoeden van histaminegevoeligheid of hormonale migraine kunnen deze onderzoeken interessant zijn:

• DAO diamino-oxidase
• Histamine-intolerantie uit ontlasting
• Methylhistamine uit urine
• Darmgezondheid
• Magnesium
• Vitamine B6
• Koper
• Vrouwelijke hormonen

Bloedafname is mogelijk op meer dan 1000 locaties in Nederland.

Wordt er iets afwijkends gevonden dat mogelijk directe medische opvolging vereist, dan word je altijd eerst gebeld door een arts of medisch deskundige.

Veelgestelde vragen over hoofdpijn bij overgang

Kan histamine-intolerantie ineens ontstaan tijdens de overgang?

Ja, klachten passend bij histaminegevoeligheid kunnen voor het eerst optreden tijdens de perimenopauze of overgang. Hormonale schommelingen, vooral veranderingen in oestrogeen en progesteron, kunnen invloed hebben op histaminevrijgave en histamine-afbraak.

Waarom krijg ik hoofdpijn van rode wijn?

Rode wijn bevat histamine en alcohol remt daarnaast het DAO-enzym dat histamine helpt afbreken. Daardoor kan histamine zich sneller opstapelen, wat kan leiden tot hoofdpijn, migraine, flushing of hartkloppingen.

Welke voeding kun je beter vermijden bij histamine-intolerantie?

Veel mensen reageren op rode wijn, champagne, oude kaas, chocolade, tomaten, avocado, spinazie, gefermenteerde producten, vleeswaren, gerookte vis of restjes die lang bewaard zijn. De gevoeligheid verschilt per persoon.

Welke test is het meest geschikt bij histamineklachten?

Dat hangt af van je klachten. De DAO-test geeft inzicht in histamine-afbraak, histamine uit ontlasting richt zich meer op darmgerelateerde histaminebelasting, en methylhistamine uit urine geeft inzicht in histamineverwerking in het lichaam. Vaak geeft een combinatie van klachten, voedingstriggers en meerdere onderzoeken het beste beeld.

Kan histamine-intolerantie migraine veroorzaken?

Ja, histamine kan bloedvaten beïnvloeden en migraine of hoofdpijn uitlokken. Vooral vrouwen met hormonale migraine herkennen vaak een verband tussen voeding, menstruatie, overgang en histamineklachten.

Heeft darmgezondheid invloed op histamine?

Ja. DAO wordt grotendeels in de darm aangemaakt. Darmproblemen zoals dysbiose, ontstekingen of een verstoorde darmflora kunnen invloed hebben op histamine-afbraak en histaminebelasting.

Welke voedingsstoffen zijn belangrijk voor DAO?

Voor een goede werking van DAO zijn onder andere vitamine B6, koper, magnesium en vitamine C belangrijk. Tekorten kunnen mogelijk bijdragen aan histaminegevoeligheid.