Opvliegers die opeens opkomen, nachten die onrustig zijn door het zweten, een cyclus die niet meer is wat hij was veel vrouwen vanaf hun veertigste herkennen dit soort signalen. Ook vermoeidheid tijdens de overgang, wisselende stemmingen en een lichaam dat anders aanvoelt dan voorheen worden vaak in deze levensfase gemeld.
De overgang is een natuurlijk proces. Volgens de NHG-richtlijn wordt bij vrouwen vanaf 40 jaar vooral gekeken naar klachten en naar veranderingen in het menstruatiepatroon, niet naar een eenmalige hormoonmeting. Een losse bepaling van FSH, LH of oestradiol wordt in deze richtlijn zelfs afgeraden als manier om vast te stellen of je in de overgang bent: deze waarden wisselen in deze periode te veel om daar iets betrouwbaars uit af te leiden.
Heeft bloedonderzoek zin bij overgangsklachten?
Ja, bloedonderzoek kan zinvol zijn, maar meestal niet om simpelweg vast te stellen of je in de overgang bent.
Klachten die tijdens de overgang voorkomen, kunnen soms ook samenhangen met andere factoren. Denk bijvoorbeeld aan de schildklier, bloedarmoede, een lage ijzervoorraad of bepaalde vitaminetekorten. Bloedonderzoek kan daarom helpen om breder te kijken naar wat er mogelijk naast de hormonale veranderingen meespeelt.
Met een bloedtest bij overgangsklachten krijg je dus niet het definitieve antwoord op de vraag: "Ben ik in de overgang?" Wat bloedonderzoek wél kan bieden, is extra inzicht in waarden die relevant kunnen zijn bij klachten zoals vermoeidheid, weinig energie of veranderingen in je lichaam.
Kun je met bloedonderzoek zien of je in de overgang bent?
Meestal niet betrouwbaar.
Tijdens de overgang kunnen hormoonwaarden zoals FSH en oestradiol sterk wisselen. Daardoor kan een enkele bloedmeting een momentopname zijn en zegt die meestal te weinig om vast te stellen of je in de overgang bent. Ook Thuisarts geeft aan dat een bloedtest hiervoor doorgaans niet betrouwbaar is.
In specifieke situaties kan een arts wel besluiten om hormoonwaarden te onderzoeken, bijvoorbeeld wanneer klachten op relatief jonge leeftijd ontstaan of wanneer er twijfel bestaat over een andere oorzaak.
Wat zeggen FSH en oestradiol tijdens de overgang?
FSH en oestradiol zijn hormonen die veranderen tijdens de overgang.
FSH kan in deze periode stijgen, terwijl oestradiol kan dalen. Tegelijkertijd kunnen beide waarden sterk fluctueren. Daardoor betekent één afwijkende of normale waarde niet automatisch dat je wel of niet in de overgang bent.
Oestradiol speelt onder andere een rol bij de menstruatiecyclus. Tijdens de overgang neemt de productie van oestrogeen uiteindelijk af, maar dit verloopt niet gelijkmatig.
Welke bloedwaarden kun je bij overgangsklachten laten testen?
Afhankelijk van je klachten en situatie kunnen verschillende bloedwaarden interessant zijn.
Schildklier: TSH en eventueel FT4
Schildklierproblemen kunnen klachten geven die deels lijken op overgangsklachten, zoals vermoeidheid, stemmingsveranderingen of veranderingen in gewicht.
Hemoglobine, ijzer en ferritine
Bij heviger of langduriger bloedverlies kan onderzoek naar bloedarmoede of de ijzervoorraad relevant zijn.
Vitamine B12 en vitamine D
Deze vitamines kunnen afhankelijk van je klachten en omstandigheden worden onderzocht, bijvoorbeeld bij aanhoudende vermoeidheid.
Glucose en cholesterol
Deze waarden geven inzicht in de suiker- en vetstofwisseling en kunnen onderdeel zijn van een bredere gezondheidscheck.
FSH en oestradiol
Deze hormoonwaarden kunnen in specifieke situaties worden onderzocht, maar zijn meestal niet geschikt om met één meting betrouwbaar vast te stellen of je in de overgang bent.
Bloedprikken bij overgangsklachten: wat wordt onderzocht?
Welke bloedwaarden worden onderzocht, hangt af van je klachten en van het doel van het onderzoek.
Bij bloedprikken vanwege overgangsklachten kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de schildklierfunctie, het bloedbeeld, de ijzervoorraad, vitamines, glucose, cholesterol of bepaalde hormoonwaarden.
Het doel is daarbij niet alleen om naar de overgang zelf te kijken, maar vooral om een breder beeld te krijgen van factoren die mogelijk bijdragen aan je klachten.
Welke bloedtest past bij overgangsklachten?
Op deze pagina vind je verschillende bloedonderzoeken die kunnen helpen om relevante bloedwaarden te bekijken bij klachten die rond de overgang voorkomen.
Welke test het meest passend is, hangt af van je klachten en van de waarden waar je inzicht in wilt krijgen. Bekijk daarom de onderzoeken op deze pagina en vergelijk welke bloedwaarden worden meegenomen.
Liever je uitslagen bespreken met een hormoonspecialist?
Wil je jouw bloeduitslagen niet alleen zien, maar ook persoonlijk laten bespreken door een arts die gespecialiseerd is in hormonen en de (peri-)menopauze? Bij het hormoonconsult (peri-)menopauze met Dr. Freeha Arshad bekijk je in 20 minuten samen met haar jouw klachten en uitslagen, en welke vervolgstappen daarbij passen. Dit consult vervangt je huisarts niet, maar kan een goede aanvulling zijn als je liever eerst met een hormoonspecialist in gesprek gaat.
Veelgestelde vragen over bloedonderzoek en de overgang
Kun je in bloed zien of je in de overgang bent?
Meestal niet betrouwbaar. Hormoonwaarden zoals FSH en oestradiol kunnen tijdens de overgang sterk wisselen, waardoor een enkele meting meestal onvoldoende zegt.
Heeft bloedonderzoek dan wel zin bij overgangsklachten?
Ja, bloedonderzoek kan helpen om andere factoren te onderzoeken die mogelijk bijdragen aan klachten, zoals de schildklierfunctie, bloedarmoede, ijzerstatus of bepaalde vitamines.
Welke bloedwaarden worden vaak onderzocht bij overgangsklachten?
Afhankelijk van de klachten kan onder andere worden gekeken naar TSH, FT4, hemoglobine, ferritine, glucose, cholesterol, vitamine B12, vitamine D en in sommige situaties hormonen zoals FSH en oestradiol.
Wat is een normale oestradiolwaarde tijdens de overgang?
Er is niet één waarde waarmee je betrouwbaar kunt bepalen of iemand in de overgang is. Oestradiol kan tijdens deze levensfase sterk schommelen.
Kan ik bloed laten prikken als ik overgangsklachten heb?
Ja. Bloedonderzoek kan worden gebruikt om verschillende relevante bloedwaarden te bekijken, ook wanneer het doel niet is om de overgang zelf vast te stellen.
