Wat zit er eigenlijk in je tampon? (En nee, dat is niet altijd alleen katoen...)

Tampons en maandverband bevatten niet altijd alleen katoen, maar soms ook viscose, kunststof of parfum. Deze blog legt uit waar je op kunt letten bij menstruatieproducten en wat je kunt doen bij terugkerende vaginale klachten.

We letten steeds beter op wat er in de producten zit die we dagelijks gebruiken. We smeren bewust skincare op ons gezicht, drinken uit BPA-vrije flessen en bekijken de ingrediënten van onze voeding. Maar heb je ooit gekeken waar je tampon of maandverband eigenlijk van gemaakt is?

Waarschijnlijk niet. En dat is ook niet zo gek. Bij menstruatieproducten kijken we meestal vooral naar twee dingen: zit het comfortabel en lekt het niet door?  

Toch is er steeds meer aandacht voor wat er precies in menstruatieproducten zit. En eigenlijk vind ik dat heel logisch. Zeker een tampon draag je niet alleen tegen je huid, maar urenlang in je vagina.

Dus: waar is zo'n tampon eigenlijk van gemaakt? En waarom is 100% katoen niet gewoon de standaard?

Waarom ik hier zelf steeds bewuster mee bezig ben

Door mijn interesse in vrouwengezondheid ben ik de afgelopen jaren steeds kritischer gaan kijken naar de producten die ik zelf gebruik. Niet alleen naar voeding of huidverzorging, maar ook naar iets zo alledaags als tampons en maandverband.

Toen ik me hierin ging verdiepen, verbaasde het me vooral dat een tampon helemaal niet automatisch uit 100% katoen bestaat. Misschien naïef, maar ik had daar eigenlijk nooit bij stilgestaan. Ik ging er gewoon vanuit dat katoen de standaard was.

Inmiddels koop ik zelf bewust tampons en maandverband van 100% katoen. Niet omdat ik wil beweren dat andere menstruatieproducten per definitie slecht voor je zijn, maar omdat ik het zelf een prettig idee vind om te weten welk materiaal ik iedere maand gebruik en waar mogelijk voor minder toevoegingen te kiezen.

Tegelijkertijd bleef bij mij vooral één vraag hangen: waarom is 100% katoen eigenlijk niet gewoon de standaard?

Nee, niet iedere tampon bestaat uit katoen

Misschien denk je, net als ik vroeger, dat een tampon gewoon van katoen wordt gemaakt.

Dat klopt lang niet altijd.

Tampons kunnen bijvoorbeeld bestaan uit katoen, viscose (rayon) of een combinatie daarvan. Daarnaast kunnen andere materialen worden gebruikt voor onderdelen zoals het touwtje, een beschermlaagje of een applicator.

Ook maandverband bestaat vaak uit verschillende materialen. Om vocht goed op te nemen en doorlekken te voorkomen worden bijvoorbeeld absorberende en synthetische materialen gebruikt.

Dat betekent overigens niet automatisch dat een menstruatieproduct dat niet uit 100% katoen bestaat onveilig is. Het laat vooral zien dat het interessant kan zijn om eens op de verpakking te kijken naar wat je eigenlijk iedere maand gebruikt.

Parfum... daar beneden?

Sommige menstruatieproducten en intieme verzorgingsproducten bevatten geurstoffen om geurtjes te maskeren.

Klinkt misschien fris, maar je vulva zit daar niet per se op te wachten.

Parfum en andere geurstoffen kunnen bij een gevoelige huid irritatie veroorzaken. Zeker wanneer je regelmatig last hebt van jeuk of irritatie kan het daarom prettig zijn om voor ongeparfumeerde producten te kiezen.

En laten we eerlijk zijn: je vagina hoeft helemaal niet naar bloemetjes te ruiken.

Een vagina heeft van nature een eigen geur. Dat is normaal.

Waarom kiezen steeds meer vrouwen voor 100% of biologisch katoen?

Je ziet ze tegenwoordig steeds vaker in de drogist: tampons en maandverband waarop 100% katoen of biologisch katoen staat.

Voor mij was vooral de eenvoud ervan aantrekkelijk. Ik vind het prettig om een product te gebruiken waarvan ik weet welk materiaal erin zit en waarbij ik bewust kan kiezen voor een variant zonder toegevoegd parfum.

100% katoen en biologisch katoen betekenen overigens niet automatisch hetzelfde. Bij biologisch katoen gaat het ook over de manier waarop het katoen wordt geteeld en geproduceerd.

Zijn deze producten daardoor bewezen beter voor je vaginale gezondheid? Zo simpel kunnen we dat niet stellen.

Dat ik er zelf voor kies, is dus vooral een persoonlijke keuze. Ik vind het prettig om producten te gebruiken met zo min mogelijk onnodige toevoegingen en bewust te kunnen kiezen wat ik gebruik.

Waarom zijn biologische menstruatieproducten vaak duurder?

Wie weleens biologische tampons of maandverband heeft gekocht, heeft waarschijnlijk gezien dat er een prijsverschil kan zijn.

Biologisch katoen produceren kan duurder zijn. Er gelden eisen aan de teelt en productie, de schaal kan kleiner zijn en certificering en keurmerken brengen kosten met zich mee.

Je betaalt dus niet alleen voor het katoen, maar ook voor de manier waarop het geproduceerd is.

Of je dat prijsverschil het waard vindt, blijft natuurlijk persoonlijk.

Je vaginale gezondheid gaat verder dan je tampon

Sinds ik me meer verdiep in vrouwengezondheid, kijk ik niet alleen anders naar mijn tampons en maandverband. Ik ben me ook bewuster geworden van andere producten die dagelijks met mijn vulva in aanraking komen.

Je hoeft echt niet ineens alles te vervangen, maar een paar simpele aanpassingen vind ik zelf makkelijk om toe te passen.

Kies vaker voor katoenen ondergoed

Kanten en synthetisch ondergoed kan natuurlijk hartstikke leuk zijn, maar zelf kies ik steeds bewuster voor katoenen ondergoed, zeker voor dagelijks gebruik.

Katoen is ademend en neemt vocht op. Dat kan prettig zijn wanneer je snel last hebt van warmte, vocht of irritatie rondom je vulva.

Het betekent natuurlijk niet dat je nooit meer synthetisch ondergoed kunt dragen. Zie het vooral als een eenvoudige keuze die je kunt maken als je merkt dat je gevoelig bent voor irritatie.

Was je ondergoed met parfumvrij wasmiddel

Ook hier had ik vroeger eigenlijk nooit bij stilgestaan. We wassen ons ondergoed met wasmiddel en vaak ook wasverzachter omdat we willen dat het lekker schoon en fris ruikt.

Maar juist parfum en andere geurstoffen kunnen bij een gevoelige huid irritatie veroorzaken. En dat kan juist averechts werken: je gebruikt parfum om alles fris te laten ruiken, terwijl irritatie rondom je vulva er juist voor kan zorgen dat je meer ongemak ervaart.

Heb je regelmatig last van jeuk of irritatie? Dan kun je eens proberen je ondergoed te wassen met een mild, parfumvrij wasmiddel. Zelf vind ik dit inmiddels zo'n kleine aanpassing dat ik me afvraag waarom ik er vroeger nooit over nadacht.

En die sterk geparfumeerde wasverzachter? Die kun je voor je ondergoed ook gewoon eens overslaan.

Slaap af en toe zonder onderbroek

Nog zo'n simpele tip: slapen zonder onderbroek.

Daar hoef je natuurlijk geen vaste regel van te maken, maar zonder strak ondergoed krijgt de huid rondom je vulva 's nachts meer ruimte en ventilatie. Zeker wanneer je gevoelig bent voor irritatie kan dat prettig voelen.

Dus je pyjamabroek zonder ondergoed? Helemaal prima.

Je vagina heeft geen parfum nodig

Vaginale deodorant, geparfumeerde doekjes, sprays of allerlei speciale producten om je vagina 'fris' te laten ruiken zijn niet nodig. Sterker nog, wanneer je gevoelig bent voor geurstoffen kunnen zulke producten juist irritatie veroorzaken. Daarmee bereik je dus precies het tegenovergestelde van wat je wilde.

Je vagina reinigt zichzelf.

Voor de buitenkant, de vulva, is voorzichtig wassen met lauw water meestal voldoende. Een vagina heeft bovendien van nature een eigen geur. Dat hoeft niet naar bloemen, zeep of parfum te ruiken om gezond te zijn.

Wat als je toch steeds vaginale klachten hebt?

Je kunt katoenen ondergoed dragen, parfumvrij wasmiddel gebruiken en bewust kiezen voor menstruatieproducten en tóch vaginale klachten krijgen.

Heb je regelmatig last van jeuk, een branderig gevoel, veranderde afscheiding of een opvallende geur? Ga er dan niet automatisch vanuit dat je menstruatieproducten de oorzaak zijn.

Verschillende vaginale klachten kunnen namelijk behoorlijk op elkaar lijken, en zonder onderzoek is dat lastig zelf te bepalen.

Hoe herken je bacteriële vaginose?

Bij bacteriële vaginose (BV) is de natuurlijke balans van bacteriën in de vagina verstoord. Een mogelijk kenmerk is veranderde afscheiding, die er dunner en lichter uit kan zien en soms een opvallende geur kan hebben.

Jeuk en pijn staan bij BV vaak minder op de voorgrond dan bij sommige andere vaginale klachten.

Toch kun je op basis van geur of afscheiding alleen niet met zekerheid zeggen wat er speelt. Veranderde afscheiding of een opvallende geur kan namelijk verschillende oorzaken hebben.

Een schimmelinfectie kan weer anders voelen

Bij een vaginale schimmelinfectie staan jeuk, irritatie en een branderig gevoel vaak meer op de voorgrond. De afscheiding kan dikker en klonteriger aanvoelen dan normaal.

Maar ook hier geldt: klachten kunnen per persoon verschillen en overeenkomen met andere vaginale problemen. Ga daarom niet zelf op geur, kleur of structuur af wanneer klachten blijven terugkomen, maar laat het onderzoeken.

En vergeet soa's niet

Heb je een nieuwe partner of onbeschermde seks gehad? Dan is het ook belangrijk om aan een soa te denken.

Ook als je inmiddels een vaste partner hebt, kan testen verstandig zijn wanneer jullie je vóór jullie relatie niet hebben laten testen. Sommige soa's geven namelijk helemaal geen klachten of kunnen langere tijd onopgemerkt blijven. Daarnaast verschilt per soa hoe lang het na een mogelijk risicocontact duurt voordat een test betrouwbaar is.

Sommige soa's kunnen klachten geven zoals veranderde afscheiding, een branderig gevoel bij het plassen, bloedverlies of een veranderde geur. Maar juist omdat een soa ook zonder duidelijke symptomen aanwezig kan zijn, kun je niet alleen aan klachten zien of je er een hebt.

Daarom vind ik het belangrijk om niet eindeloos zelf te blijven proberen met een ander intiem product, ander maandverband of allerlei middeltjes wanneer klachten steeds terugkomen.

Blijven de klachten terugkomen? Laat het onderzoeken

Heb je regelmatig last van een opvallende geur, veranderde afscheiding, jeuk, een branderig gevoel of andere vaginale klachten? Bespreek aanhoudende of ernstige klachten dan met je huisarts.

Wil je meer inzicht in de aanwezigheid van bepaalde bacteriën, schimmels of andere micro-organismen? Met de Vaginale Screening RP van Bloedwaardentest kunnen verschillende micro-organismen worden onderzocht.

Heb je onbeschermde seks gehad, een nieuwe partner of zijn jij en je partner niet getest voordat jullie seksueel contact hadden? Dan kan het daarnaast verstandig zijn om een soa-test te overwegen. Houd daarbij rekening met de windowperiode van de soa waarop je wilt testen.

Voor mij begon dit onderwerp uiteindelijk met een heel simpele vraag: waar is mijn tampon eigenlijk van gemaakt?

Hoe meer ik me in vrouwengezondheid verdiep, hoe vaker ik merk dat ik vragen stel bij producten die we als vrouwen jarenlang gebruiken zonder er echt bij stil te staan. Daarom kies ik inmiddels zelf voor tampons en maandverband van 100% katoen, draag ik graag katoenen ondergoed en let ik bijvoorbeeld ook op het wasmiddel dat ik gebruik.

Niet omdat iedere vrouw precies hetzelfde zou moeten doen, maar omdat ik het belangrijk vind dat je weet welke keuzes er zijn. Dan kun je uiteindelijk zelf bepalen wat jij prettig vindt en wat bij jouw lichaam past.

Deze blog is bedoeld ter informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Heb je aanhoudende, ernstige of terugkerende vaginale klachten? Bespreek deze dan met je huisarts.

Vraag over je uitslag?

Laat een reactie achter. Onze specialisten helpen je graag.

Direct inzicht?

Bekijk de aanbevolen test(en):