Prediabetes en Insulineresistentie: Waarom Honderdduizenden Nederlanders Te Laat Worden Gediagnosticeerd

Veel Nederlanders hebben ongemerkt prediabetes en insulineresistentie, blijkt uit onderzoek van het Diabetes Fonds. Met testen zoals HbA1c en HOMA-IR kun je vroegtijdig verhoogde bloedsuiker en verminderde insulinegevoeligheid opsporen. Door tijdig in te grijpen met leefstijl en begeleiding kun je diabetes type 2 vaak voorkomen.

Uit recent onderzoek in opdracht van het Diabetes Fonds blijkt dat naar schatting 400.000 Nederlanders diabetes type 2 hebben zonder dat ze het weten. Jarenlang lopen zij rond met te hoge bloedsuikerwaarden, zonder duidelijke klachten, terwijl er ondertussen al schade kan ontstaan aan bloedvaten, nieren, ogen en hart.

De oorzaak? Diabetes ontstaat meestal niet plotseling. Er gaat vaak een lange, stille fase aan vooraf: prediabetes en insulineresistentie. Juist in deze fase liggen de grootste kansen om ziekte te voorkomen mits je op tijd test.

Wat liet het onderzoek van het Diabetes Fonds zien?

Het onderzoek, uitgevoerd door het Nederlands Cohorten Consortium in opdracht van het Diabetes Fonds, analyseerde gezondheidsgegevens van duizenden Nederlanders over meerdere jaren. Hieruit blijkt dat:

• Ongeveer 1 op de 3 mensen met diabetes type 2 niet weet dat hij of zij het heeft
• De ziekte vaak al 5 tot 10 jaar sluimerend aanwezig is
• Veel diagnoses pas worden gesteld als er al complicaties zijn

Dit onderstreept hoe belangrijk vroege screening is — nog vóórdat iemand “officieel” diabetes heeft.

Wat is Prediabetes?

Prediabetes is het voorstadium van diabetes type 2. Je bloedsuiker is dan al verhoogd, maar nog net onder de diagnosegrens. In deze fase:

• Heb je meestal geen duidelijke klachten
• Is de stofwisseling al uit balans
• Is het risico op diabetes sterk verhoogd

In Nederland hebben naar schatting meer dan 1,3 miljoen mensen prediabetes, vaak zonder dat ze dit weten.

Prediabetes is dus geen onschuldige tussenfase, maar een serieus waarschuwingssignaal.

Wat is Insulineresistentie?

Insulineresistentie is meestal de onderliggende oorzaak van prediabetes.

Normaal gesproken zorgt insuline ervoor dat glucose uit het bloed wordt opgenomen in de cellen. Bij insulineresistentie reageren die cellen steeds slechter op insuline. Daardoor:

• Blijft er meer suiker in het bloed
• Maakt het lichaam steeds meer insuline aan
• Raakt het systeem langzaam overbelast

Dit proces kan jarenlang doorgaan voordat de bloedsuiker echt “te hoog” wordt. Daarom is het zo belangrijk om niet alleen glucose, maar ook insuline te meten.

Hoe meten we dit bij Bloedwaardentest.nl?

Bij Bloedwaardentest.nl gebruiken we een combinatie van metingen om zowel prediabetes als insulineresistentie vroegtijdig in beeld te brengen.

HbA1c: gemiddelde bloedsuiker

De HbA1c-test laat zien wat je gemiddelde bloedsuiker was over de afgelopen 2 tot 3 maanden.

Richtwaarden:

• Normaal: < 42 mmol/mol
• Prediabetes: 42–47 mmol/mol
• Diabetes: ≥ 48 mmol/mol

Deze test geeft een stabiel beeld en is niet afhankelijk van één meetmoment.

HOMA-IR: meten van insulineresistentie

De HOMA-IR-score wordt berekend op basis van:

• Nuchtere glucose
• Nuchtere insuline

Hiermee wordt bepaald hoe gevoelig je lichaam nog is voor insuline.

Voordelen van HOMA-IR:

• Detecteert problemen vaak eerder dan glucose alleen
• Laat zien of je lichaam al moet “overcompenseren”
• Geeft inzicht in metabole gezondheid vóór prediabetes

Dit maakt HOMA-IR een essentiële test voor preventie.

Waarom vroege detectie zo belangrijk is

Het onderzoek van het Diabetes Fonds laat zien dat veel mensen pas laat worden gediagnosticeerd. Tegen die tijd zijn er vaak al:

• Schade aan bloedvaten
• Verhoogd risico op hart- en vaatziekten
• Nierproblemen
• Verminderde energie en belastbaarheid

Door vroeg te testen kun je:

• De ontwikkeling naar diabetes stoppen of vertragen
• Gericht werken aan voeding en beweging
• Medicatie vaak voorkomen
• Gezond ouder worden ondersteunen

Prediabetes en insulineresistentie zijn in veel gevallen omkeerbaar mits je er op tijd bij bent.

Wat kun je nu doen?

Bij Bloedwaardentest.nl kun je eenvoudig inzicht krijgen in je glucose- en insulinehuishouding met onze Prediabetes- en Insulineresistentietest, inclusief HbA1c en HOMA-IR.

Wat wordt er getest:

• HbA1c (langdurige bloedsuiker)
• Nuchtere glucose
• Nuchtere insuline
• Berekening van HOMA-IR

Bekijk de Prediabetes & Insulineresistentietest

Bloedafname mogelijk op meer dan 1000 locaties in Nederland.

Als er iets afwijkends wordt gevonden dat mogelijk directe medische opvolging vereist, word je altijd eerst gebeld door een arts of medisch deskundige. Telefonische toelichting of leefstijlconsult is optioneel mogelijk.

Kort samengevat

• Onderzoek van het Diabetes Fonds toont aan dat veel Nederlanders ongemerkt diabetes hebben
• Prediabetes en insulineresistentie gaan hier vaak jaren aan vooraf
• HbA1c en HOMA-IR maken deze fase zichtbaar
• Vroege detectie biedt de beste kans op preventie
• Testen geeft regie over je gezondheid

Preventie begint bij inzicht. En inzicht begint met meten.

Veelgestelde Vragen

1. Wanneer heb ik prediabetes?

• Je hebt prediabetes wanneer je HbA1c-waarde verhoogd is (tussen 42 en 47 mmol/mol)
• Wanneer je nuchtere glucose te hoog is
• Wanneer je nuchtere glucose normaal is maar je insuline verhoogd is (>10 mU/L)

2. Wat zegt de HOMA-score over mijn gezondheid?

De HOMA-IR-score laat zien hoe gevoelig je lichaam is voor insuline. Een verhoogde waarde wijst op insulineresistentie en een verhoogd risico op prediabetes en diabetes.

3. Kan ik prediabetes weer terugdraaien?

In veel gevallen wel. Met aanpassingen in voeding, beweging, stressmanagement en gewicht kan de bloedsuiker vaak normaliseren, vooral als je er vroeg bij bent. Indien je advies wilt van een leefstijlarts, kun je een consult inplannen met dokter Tigran.