Geoxideerd LDL meten tijdens een hittegolf: waarom we dat nu niet doen

Hitte kan de interpretatie van geoxideerd LDL beïnvloeden. Lees waarom Bloedwaardentest deze bloedtest tijdens warme perioden tijdelijk pauzeert.

Je laat bloedonderzoek doen omdat je wilt weten hoe je gezondheid ervoor staat. Een uitslag moet dan niet alleen technisch correct zijn, maar ook iets zeggen over jouw normale situatie. Bij geoxideerd LDL kan dat lastig zijn tijdens een periode van extreme warmte. Hitte heeft namelijk tijdelijk invloed op je lichaam en op de omstandigheden rondom de bloedafname.

Om die reden biedt Bloedwaardentest de test op geoxideerd LDL tijdens zeer warme perioden tijdelijk niet aan. Ons partnerlaboratorium adviseert om een eerste meting of controlemeting uit te stellen tot de hittegolf voorbij is, bij voorkeur tot september.

Wat is geoxideerd LDL?

LDL is een deeltje dat cholesterol door het bloed vervoert. In de volksmond wordt LDL vaak het slechte cholesterol genoemd, maar dat is te simpel gesteld. Het gaat niet alleen om de hoeveelheid LDL cholesterol. De eigenschappen en veranderingen van de LDL deeltjes spelen minstens zo'n grote rol.

LDL kan veranderen onder invloed van oxidatieve processen. We spreken dan van geoxideerd LDL, ook wel oxLDL genoemd. Deze veranderde LDL deeltjes worden in verband gebracht met ontstekingsprocessen in de vaatwand en met de ontwikkeling van atherosclerose.

Een geoxideerd LDL test meet dus iets anders dan de LDL waarde uit een standaard cholesterolonderzoek. Een gewone LDL meting kijkt naar de hoeveelheid LDL cholesterol in het bloed. De oxLDL test richt zich juist op de LDL deeltjes die door oxidatie zijn veranderd.

Wat doet hitte met je lichaam?

Tijdens warme dagen werkt je lichaam voortdurend aan het afvoeren van overtollige warmte. De bloedvaten in de huid verwijden zich en je gaat meer zweten, waardoor je vocht en zouten verliest. Je hart en bloedsomloop passen zich aan om je lichaamstemperatuur onder controle te houden.

Drink je onvoldoende, sport je intensief of verblijf je langere tijd in de hitte? Dan neemt die belasting verder toe. Hitte en vochtverlies kunnen bovendien samengaan met tijdelijke veranderingen in oxidatieve stress.

Dat is relevant bij een meting van geoxideerd LDL. Een hogere waarde tijdens een hittegolf kan mede veroorzaakt zijn door de omstandigheden op dat moment. De uitslag hoeft dan niet volledig overeen te komen met de waarde die je onder normale temperaturen zou hebben.

Dat betekent niet dat elke oxLDL meting in de zomer onbetrouwbaar is. Een koele zomerdag is iets anders dan een langdurige hittegolf. Het betekent wel dat een afwijkende uitslag tijdens extreme warmte lastiger te beoordelen is.

Waarom de omstandigheden rond de bloedafname belangrijk zijn

De betrouwbaarheid van bloedonderzoek wordt niet alleen bepaald door wat er in het laboratorium gebeurt. Alles wat daarvoor gebeurt telt ook mee. Dit wordt de preanalytische fase genoemd, en die begint eigenlijk al bij de voorbereiding op de bloedafname: je vochtbalans op het moment van prikken, lichamelijke inspanning voorafgaand aan de afname, de omgevingstemperatuur, en de tijd, opslag en het vervoer tussen bloedafname en verwerking.

Bij onderzoek naar lipiden is een zorgvuldige verwerking extra belangrijk. Bestanddelen in het bloed kunnen buiten het lichaam veranderen wanneer tijd en temperatuur onvoldoende worden beheerst. Hoe gevoelig een lipide daarvoor is, verschilt per stof en per meetmethode.

Ons partnerlaboratorium geeft aan dat hoge temperaturen vóór en tijdens de bloedafname van invloed kunnen zijn op de gemeten waarde van geoxideerd LDL. Daarom kiest Bloedwaardentest voor terughoudendheid tijdens een hittegolf.

Wat is een HIL check?

Het partnerlaboratorium voert bij ieder bloedmonster een HIL check uit. HIL staat voor hemolyse, icterus en lipemie, drie omstandigheden die een laboratoriummeting kunnen verstoren.

Bij hemolyse zijn rode bloedcellen beschadigd geraakt en is hun inhoud in het monster vrijgekomen. Bij icterus bevat het bloed relatief veel bilirubine. Bij lipemie is het monster troebel door een grote hoeveelheid vetdeeltjes.

Voldoet een monster niet aan de kwaliteitseisen van deze controle? Dan wordt het niet toegelaten tot de meting. Zo wordt voorkomen dat een uitslag wordt gerapporteerd terwijl het monster technisch ongeschikt is.

Wat de HIL check niet kan bepalen, is hoeveel invloed de hitte op jouw lichaam heeft gehad. Een bloedmonster kan technisch in orde zijn, terwijl uitdroging, zware inspanning of warmtebelasting je biologische uitgangssituatie tijdelijk heeft veranderd.

Waarom wachten tot september?

Ons partnerlaboratorium adviseert om een oxLDL meting of controlemeting pas uit te voeren als de hitteperiode voorbij is. In de praktijk is dat vaak vanaf september, mits de temperaturen dan weer genormaliseerd zijn.

Door te wachten wordt de kans kleiner dat een tijdelijke reactie op hitte of vochtverlies de uitslag beïnvloedt. Dat is vooral belangrijk als je een eerdere meting wilt controleren, want voor een goede vergelijking moeten de omstandigheden rond beide bloedafnames zoveel mogelijk op elkaar lijken.

September is geen harde grens. Een uitzonderlijk warme septemberdag kan nog steeds ongeschikt zijn, terwijl een koele dag in augustus juist weinig invloed hoeft te hebben. Toch is een tijdelijke zomerstop de duidelijkste en zorgvuldigste manier om twijfel over de interpretatie te beperken.

Zo bereid je je voor op een latere meting

Zodra de test weer beschikbaar is, kun je zelf bijdragen aan zo constant mogelijke meetomstandigheden. Houd rekening met het volgende:

• Plan de bloedafname niet tijdens of direct na een hittegolf.
• Zorg in de dagen voorafgaand aan de afname voor een normale vochtbalans.
• Voorkom zware inspanning en sporten in de warmte.
• Volg de voorbereidingsinstructies bij de test.
• Laat een controlemeting bij voorkeur onder vergelijkbare omstandigheden uitvoeren.
• Vermijd minimaal 24 uur voor de bloedafname cacao, zwarte thee, koffie en drop, zoals bij deze test wordt geadviseerd.

Overmatig veel water drinken vlak voor de bloedafname is niet nodig. Het gaat om normaal en voldoende drinken, niet om het kunstmatig veranderen van je vochtbalans.

Een betrouwbare uitslag gaat voor

We begrijpen dat het vervelend kan zijn wanneer een bloedtest tijdelijk niet beschikbaar is. Toch vinden we het belangrijker dat een uitslag goed te interpreteren is, dan dat iedere test het hele jaar zonder voorbehoud besteld kan worden.

Daarom pauzeren we de geoxideerd LDL test tijdens perioden met extreme warmte. Zodra de omstandigheden het weer toelaten, vind je de actuele beschikbaarheid op de productpagina van de geoxideerd LDL test.

Bloedafname is mogelijk op meer dan 1000 locaties in Nederland. Telefonische toelichting of een leefstijlconsult is optioneel mogelijk.

Wordt er iets afwijkends gevonden dat mogelijk directe medische opvolging vereist? Dan bel je altijd eerst met een arts of medisch deskundige.

Veelgestelde vragen

Is geoxideerd LDL meten in de zomer altijd onbetrouwbaar?

Nee, de buitentemperatuur maakt een meting niet automatisch onbetrouwbaar. Alleen tijdens een hittegolf kunnen hitte, vochtverlies en lichamelijke belasting de uitslag tijdelijk beïnvloeden. Daarom pauzeren we de test uit voorzorg bij extreme warmte.

Wat controleert het laboratorium met een HIL check?

De HIL check controleert het bloedmonster op hemolyse, icterus en lipemie. Deze factoren kunnen een laboratoriummeting verstoren, maar de controle laat niet zien hoeveel invloed hitte of uitdroging op jouw lichaam heeft gehad.

Wanneer kan ik geoxideerd LDL het beste laten meten?

Kies bij voorkeur een moment zonder extreme warmte, uitdroging of zware inspanning. Bij een hittegolf adviseert ons partnerlaboratorium om te wachten tot september, mits de temperaturen dan genormaliseerd zijn.