Bewegen na darmkanker: grote studie toont 28% lager risico op terugkeer van kanker of overlijden

Een internationale studie uit 2025 laat zien dat een driejarig beweegprogramma na behandeling van dikkedarmkanker de ziektevrije overleving verbetert. Het gecombineerde risico op terugkeer van kanker, een nieuwe kanker of overlijden was 28% lager.

Regelmatig bewegen kan veel meer betekenen dan een betere conditie. Uit een internationaal onderzoek onder 889 mensen die behandeld waren voor dikkedarmkanker blijkt dat een begeleid beweegprogramma na darmkanker de ziektevrije overleving kan verbeteren. De resultaten verschenen in het New England Journal of Medicine [1].

Bewegen na darmkanker: wat wisten we al?

We weten al langer dat bewegen gunstig is voor de gezondheid. Lichamelijke activiteit helpt onder andere bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel, het behouden van spiermassa en het verbeteren van de conditie. Maar kan bewegen ook de vooruitzichten verbeteren van mensen die kanker hebben gehad? Die vraag stond centraal in de internationale CHALLENGE-studie. Het bijzondere is dat onderzoekers deelnemers willekeurig indeelden om het effect van een georganiseerd beweegprogramma te toetsen.

Wat onderzocht de CHALLENGE-studie?

Aan de studie deden 889 mensen mee die waren geopereerd aan dikkedarmkanker en aanvullende chemotherapie hadden afgerond. Het ging om stadium III of hoogrisico-stadium II dikkedarmkanker [1].

• 445 deelnemers volgden drie jaar een gestructureerd beweegprogramma met professionele begeleiding.
• 444 deelnemers kregen voorlichting over een gezonde leefstijl, zonder hetzelfde begeleide beweegprogramma.

De mediane follow-up voor ziektevrije overleving bedroeg circa 7,9 jaar. Het belangrijkste eindpunt omvatte terugkeer van kanker, een nieuwe primaire kanker of overlijden.

De resultaten: 28% lager relatief risico

De beweeggroep had een 28% lager relatief risico op het gecombineerde eindpunt van terugkeer van kanker, een nieuwe primaire kanker of overlijden [1,2]. Dit betekent niet dat bewegen voor iedere deelnemer de kans op terugkeer van kanker afzonderlijk met 28% verminderde.

• Na vijf jaar was 80,3% in de beweeggroep ziektevrij in leven.
• In de controlegroep was dat 73,9%: een absoluut verschil van 6,4 procentpunt.
• Na acht jaar was 90,3% van de beweeggroep nog in leven, tegenover 83,2% van de controlegroep.

Deze resultaten laten zien dat een gestructureerd beweegprogramma bij deze specifieke patiëntengroep de uitkomsten op lange termijn kan verbeteren.

Hoe kan bewegen invloed hebben op kanker?

Betere insulinegevoeligheid

Spieren nemen tijdens en na activiteit glucose efficiënter op. Dat helpt tegen insulineresistentie. Onderzoekers bestuderen de invloed van insuline en IGF-1 op processen rond celgroei.

Minder chronische laaggradige ontsteking

Beweging kan laaggradige ontstekingsprocessen beïnvloeden via onder andere vetweefsel, stofwisseling en spieractiviteit.

Invloed op het immuunsysteem

Lichamelijke activiteit beïnvloedt afweercellen. Of dit het gevonden overlevingsvoordeel verklaart, is nog niet aangetoond.

Behoud van spiermassa

Spiermassa ondersteunt kracht, herstel en metabole gezondheid, zeker na een intensieve behandeling.

Het onderzoek toont het effect van het beweegprogramma, maar niet welk biologisch mechanisme daarvoor verantwoordelijk is.

Hoeveel moet je bewegen na darmkanker?

Je hoeft niet intensief te sporten. Het programma richtte zich op geleidelijk meer bewegen, met persoonlijke begeleiding en haalbare doelen. Deelnemers werkten toe naar bijvoorbeeld ongeveer 150 minuten extra matig intensieve activiteit per week. Wandelen en fietsen kunnen daarbij passen. Na kanker is het verstandig om de opbouw af te stemmen met het behandelend team.

Wat heeft dit met preventief bloedonderzoek te maken?

Bij Bloedwaardentest helpen we mensen inzicht te krijgen in hun metabole gezondheid. Bewegen beïnvloedt processen die met bloedonderzoek gevolgd kunnen worden, zoals:

• Glucose en HbA1c: informatie over bloedsuikerregulatie.
• Nuchtere insuline en HOMA-IR: aanvullende informatie over insulinegevoeligheid.
• Cholesterol en triglyceriden: informatie over de vetstofwisseling.
• hs-CRP: een niet-specifieke marker voor ontstekingsactiviteit.

Deze waarden kunnen nuttig zijn om bepaalde leefstijlgerelateerde veranderingen te volgen. Het zijn geen tests waarmee je kunt vaststellen of kanker aanwezig is, terugkomt of door bewegen wordt voorkomen. De CHALLENGE-studie onderzocht niet of biomarkermetingen kankeruitkomsten verbeteren.

Wat betekent dit voor de toekomst?

Bewegen werd lange tijd vooral gezien als middel om conditie en kwaliteit van leven tijdens of na een kankerbehandeling te ondersteunen. Deze gerandomiseerde studie laat nu ook een verbetering van ziektevrije overleving zien bij een specifieke groep mensen die voor dikkedarmkanker behandeld waren. Het onderzoek bewijst niet dat bewegen kanker in het algemeen voorkomt, maar onderstreept de waarde van leefstijl naast reguliere medische zorg.

Krijg meer inzicht in je metabole gezondheid

Wil je inzicht in je bloedsuikerregulatie, cholesterol of insulinegevoeligheid? Met preventief bloedonderzoek van Bloedwaardentest kun je verschillende aspecten van je metabole gezondheid in kaart brengen. Bekijk het pakket Metabole Gezondheid of de test HOMA-IR en HbA1c.

Heb je kanker of ben je daarvoor behandeld? Bespreek je beweegprogramma met je behandelend team. Preventief bloedonderzoek vervangt geen oncologische controle of behandeling.

Veelgestelde vragen over bewegen na darmkanker

Kan bewegen voorkomen dat darmkanker terugkomt?

De studie laat een verbetering van ziektevrije overleving zien. Bewegen biedt geen garantie dat kanker niet terugkomt.

Is wandelen genoeg na darmkanker?

Wandelen kan een goede manier zijn om meer te bewegen. In de studie werd beweging met begeleiding opgebouwd, gericht op het volhouden van een actiever leven. Wat haalbaar is, verschilt per persoon.

Kan ik met bloedonderzoek het effect van bewegen zien?

Je kunt bijvoorbeeld glucose, HbA1c en cholesterol volgen, maar die waarden voorspellen niet of kanker terugkomt.

Medische disclaimer: deze informatie is algemeen van aard en is niet bedoeld als vervanging van persoonlijk medisch advies, diagnostiek of behandeling. Neem bij klachten, een afwijkende uitslag of zorgen contact op met je huisarts of behandelend arts.

Vraag over je uitslag?

Laat een reactie achter. Onze specialisten helpen je graag.