Schildklier en vitamine B12: “partners in crime”
Een vitamine B12-tekort komt vaak voor bij mensen met Hashimoto of Graves, maar de klachten lijken op gewone schildklierklachten en worden daardoor gemist. Met bloedonderzoek op vitamine B12, intrinsic factor antistoffen en auto-immuun gastritis kun je achter de oorzaak komen. Blijf je klachten houden ondanks “goede” schildklierwaarden? Laat je B12 en je schildklierantistoffen meten.
Veel mensen met een traag of snel werkende schildklier blijven klachten houden, ook als de reguliere bloedwaarden er ‘mooi’ uitzien en de dosering van schildklierhormoon goed lijkt. Vermoeidheid, brain fog, somberheid, tintelingen in handen of voeten… wordt dat nou veroorzaakt door de schildklier? Of speelt er nog iets anders?
Een van de meest vergeten oorzaken: een tekort aan vitamine B12.
Een vitamine B12-tekort komt opvallend vaak voor bij mensen met een auto-immuun schildklieraandoening, zoals Hashimoto (traag werkende schildklier door een auto-immuunaanval) of Graves (snel werkende schildklier, ook auto-immuun). In studies wordt geschat dat 10–20% van de mensen met Hashimoto óók een tekort aan vitamine B12 heeft. Dat is dus echt niet zeldzaam.
Belangrijk: een onbehandeld B12-tekort kan blijvende zenuwschade geven. Wachten is geen goed idee.
Waarom hebben schildklier en vitamine B12 zo veel met elkaar te maken?
De verbindende factor is: auto-immuniteit.
- Bij Hashimoto en Graves maakt je afweersysteem antistoffen aan tegen onderdelen van je eigen schildklier.
- Bij een deel van dezelfde mensen gaat dat afweersysteem nóg een stap verder en maakt het ook antistoffen tegen de maagwand of tegen een eiwit dat nodig is voor B12-opname (intrinsic factor).
Gevolg:
- Je maag kan vitamine B12 niet meer goed ‘klaarmaken’ voor opname in de dunne darm.
- Je raakt langzaam je interne voorraad B12 kwijt.
- Jaren later krijg je klachten die lijken op – jawel – een traag werkende schildklier.
Daarom noemt internist-endocrinoloog dr. Bruce Wolffenbuttel de twee aandoeningen graag “partners in crime”: ze komen vaak samen voor, ze versterken elkaar qua klachten en ze maken het lastiger om de échte oorzaak te vinden.
Wat doet vitamine B12 eigenlijk?
Vitamine B12 (cobalamine) is een wateroplosbare vitamine die je alleen uit dierlijke voeding haalt, zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Je hebt B12 nodig voor:
- Aanmaak van rode bloedcellen (voor zuurstoftransport)
- Een goed werkend zenuwstelsel
- Energieproductie in cellen
- DNA-aanmaak en celdeling
- Ondersteuning van het immuunsysteem
Kort gezegd: vitamine B12 is letterlijk nodig voor “stroom op de bedrading”.
Als je langdurig te weinig B12 hebt, kun je zenuwschade oplopen die niet altijd volledig herstelt. Daarom is tijdig testen belangrijk, zeker als je al een auto-immuunziekte hebt.
Klachten bij B12-tekort (klinkt dit herkenbaar?)
Veel voorkomende symptomen zijn:
- (Extreme) vermoeidheid, futloos gevoel
- Somberheid, prikkelbaarheid of angst
- Concentratie- en geheugengeklachten (“mist in je hoofd”)
- Tintelingen, dove plekken of branderig gevoel in handen of voeten
- Spierzwakte of een onzekere coördinatie / evenwicht
- Een pijnlijke, gezwollen of ‘gladde’ tong
- Bleekheid, kouwelijkheid, minder eetlust
Wanneer is het verstandig om je B12 te testen?
Overweeg een test bij:
- Bekende schildklieraandoeningen (zoals Hashimoto of Graves)
- Langdurige vermoeidheid of concentratieproblemen
- Tintelingen of dove plekken in handen/voeten
- Vegetarische of veganistische voeding
- Maag- of darmaandoeningen (zoals coeliakie of gastritis)
Vitamine B12 testen bij Bloedwaardentest.nl
Bij Bloedwaardentest.nl kun je eenvoudig je vitamine B12-status laten meten. Bloedafname is mogelijk op meer dan 1000 locaties in Nederland. De analyse vindt plaats in een ISO-gecertificeerd laboratorium. Als er iets afwijkends wordt gevonden dat medische opvolging vereist, word je altijd eerst gebeld door een arts of medisch deskundige.
Vaak wordt B12 gecombineerd getest met foliumzuur en homocysteïne voor een vollediger beeld van je stofwisseling.
Conclusie
Een traag of snel werkende schildklier en een B12-tekort zijn nauwer met elkaar verbonden dan vaak gedacht. Blijf je klachten houden ondanks “goede” schildklierwaarden? Dan is het slim om ook je vitamine B12 te laten testen. Het kan het ontbrekende puzzelstukje zijn tussen vermoeidheid en vitaliteit.
