Schildklier en Alzheimer: wat betekent dit voor gezond en lang leven?

Onderzoek toont een verband tussen schildklierfunctie en Alzheimer, een sleutel tot longevity. Zowel een trage als een snelle schildklier kan het risico op dementie beïnvloeden. Regelmatig bloedonderzoek en een gezonde leefstijl helpen bij een scherp en gezond brein.

Lang en gezond leven, ofwel longevity, gaat niet alleen over een fitte hartslag en sterke spieren, maar ook over een scherp brein. Eén van de meest onderzochte, maar vaak vergeten schakels voor een vitaal ouder brein is de schildklier. Nieuw onderzoek wijst namelijk op een interessante, mogelijk tweerichtingsrelatie tussen de schildklierfunctie en de ziekte van Alzheimer, de meest voorkomende vorm van dementie.

Waarom de schildklier belangrijk is voor het brein

Schildklierhormonen (T4 en T3) regelen niet alleen de stofwisseling, maar spelen ook een cruciale rol in de ontwikkeling, het onderhoud en het herstel van hersencellen. In de hersenen bevinden zich veel receptoren voor deze hormonen. Te weinig schildklierhormoon kan leiden tot traagheid in denken, concentratieproblemen en geheugenklachten; te veel kan juist onrust en slapeloosheid veroorzaken.

Wat onderzoek laat zien

• Subklinische hyperthyreoïdie (een licht overactieve schildklier) is in de Rotterdam Study gelinkt aan een drievoudig hoger risico op Alzheimer.
• Andere studies vinden juist een verband tussen hypothyreoïdie (een te trage schildklier) en Alzheimer.
• Alzheimerpatiënten vertonen vaak een verstoord 24-uursritme en afwijkende TSH-waarden. Het blijft onduidelijk of dat een oorzaak of gevolg is.

Mogelijke biologische verklaringen

• Bescherming van zenuwcellen: Schildklierhormonen ondersteunen het herstel van neuronen.
• Suikerstofwisseling: Ze beïnvloeden de glucoseopname in de hersenen, die bij Alzheimer vaak ontregeld is.
• Plaquevorming: In proefdieren remmen voldoende schildklierhormonen de productie van het amyloïd-precursoreiwit, dat betrokken is bij de vorming van plaques.

Wat kun je zelf doen voor een lang en gezond brein

1. Laat je schildklierwaarden meten

Regelmatig TSH, vrij T4 en eventueel vrij T3 controleren kan zinvol zijn, zeker bij geheugenklachten of een familiegeschiedenis van Alzheimer. Bloedafname is mogelijk op meer dan 1000 locaties in Nederland. Als er iets afwijkends wordt gevonden dat mogelijk directe medische opvolging vereist, word je altijd eerst gebeld door een arts of medisch deskundige.

2. Optimaliseer je leefstijl

• Mediterrane voeding, rijk aan groenten, vis en olijfolie.
• Dagelijks bewegen en krachttraining voor betere insulinegevoeligheid.
• Voldoende slaap en stressreductie voor een stabiel 24-uursritme.

3. Check voeding & micronutriënten

Jodium, selenium en zink ondersteunen de schildklierfunctie en dragen bij aan een gezond metabolisme.

Conclusie

Een gezonde schildklier is geen wondermiddel tegen Alzheimer, maar een optimale schildklierfunctie lijkt een belangrijke bouwsteen voor longevity. Door je waarden te kennen en waar nodig te sturen met voeding, leefstijl of medische behandeling, investeer je niet alleen in een fit lichaam, maar ook in een scherp en vitaal brein.