Kinkhoest antistoffen – PT-IgG bloedonderzoek

Blijf je hoesten? Kinkhoest kan een oorzaak zijn

Een verkoudheid die overgaat in terugkerende hoestbuien. Hoesten waardoor je ’s nachts wakker wordt, moet kokhalzen of soms moet overgeven. Het kan passen bij kinkhoest. Bij volwassenen ontbreekt de kenmerkende gierende inademing vaak; langdurig hoesten kan de belangrijkste klacht zijn.

Met dit bloedonderzoek wordt gekeken naar IgG-antistoffen tegen pertussistoxine (PT). Dit is een eiwit dat wordt geproduceerd door Bordetella pertussis, de bacterie die klassieke kinkhoest veroorzaakt. Je lichaam kan deze antistoffen aanmaken na een infectie, maar ook na een kinkhoestvaccinatie.

PT staat voor pertussistoxine: een gifstof die de kinkhoestbacterie Bordetella pertussis aanmaakt. De P staat voor pertussis (kinkhoest) en de T voor toxine (gifstof).

Wanneer is deze test zinvol?

Deze antistoffentest is vooral geschikt om een mogelijke kinkhoestinfectie te onderzoeken als je langer dan ongeveer drie weken klachten hebt.

Antistoffen ontstaan niet direct na besmetting. De afweerreactie komt meestal na twee tot vier weken ziekte op gang en bereikt haar piek na ongeveer drie tot acht weken.

Heb je pas kort klachten? Dan is een kinkhoest PCR-test meestal geschikter. Een PCR onderzoekt materiaal uit de luchtwegen op DNA van de bacterie.

Dit zijn richtperioden. Leeftijd, vaccinatiegeschiedenis en het verloop van de klachten kunnen de keuze beïnvloeden.

Wat meet de test?

De test meet de hoeveelheid IgG-antistoffen tegen pertussistoxine in je bloed.

Deze bepaling:

• kan helpen bij het onderzoeken van een recente infectie met Bordetella pertussis;

• onderzoekt geen Bordetella parapertussis;

• laat niet rechtstreeks zien of de bacterie nog aanwezig is;

• geeft geen zekerheid over je besmettelijkheid of bescherming tegen kinkhoest.

Hoe wordt het bloed afgenomen?

Voor dit onderzoek is een bloedafname uit een ader nodig. Het laboratorium onderzoekt het serum: het vloeibare deel van het bloed dat na stolling overblijft.

Na je bestelling volg je de afname-instructies van Bloedwaardentest. Geef bij de aanvraag door:

• wanneer je eerste klachten en het hoesten begonnen;

• wanneer je voor het laatst tegen kinkhoest bent gevaccineerd.

Deze informatie helpt bij de beoordeling van je uitslag.

Wat betekent de uitslag?

Lager dan 40 IE/ml

Volgens de laboratoriumspecificatie is een waarde onder 40 IE/ml negatief. Dit betekent dat de gemeten hoeveelheid PT-IgG onder deze grens ligt.

Een negatieve uitslag sluit kinkhoest niet volledig uit. Als je te vroeg test, kunnen antistoffen nog onvoldoende zijn aangemaakt.

Vanaf 40 IE/ml

Een waarde vanaf 40 IE/ml betekent niet automatisch dat je een recente kinkhoestinfectie hebt. De hoogte van de waarde, je klachten, de ziekteduur en een eventuele recente vaccinatie bepalen samen de betekenis.

Een duidelijk verhoogde waarde kan bij passende klachten een recente infectie ondersteunen. De interpretatie en eventuele aanvullende referentiegrenzen op je laboratoriumrapport zijn leidend.

Wanneer is herhaling nodig?

Bij een negatieve of onduidelijke uitslag en blijvende verdenking kan een tweede bloedafname na minimaal 14 dagen nodig zijn. Door beide uitslagen te vergelijken, kan worden beoordeeld of de antistoffen stijgen.

Veelgestelde vragen

Kan ik hiermee testen of ik immuun ben voor kinkhoest?

Nee. Een positieve PT-IgG-uitslag bewijst niet dat je beschermd bent. Er is geen algemeen aanvaarde antistofgrens waarmee individuele bescherming tegen kinkhoest betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Kan deze test aantonen dat mijn vaccinatie heeft gewerkt?

Na vaccinatie kunnen PT-IgG-antistoffen aantoonbaar zijn. Deze uitslag is echter geen betrouwbare individuele controle van de bescherming die je vaccinatie biedt.

Heeft een recente kinkhoestvaccinatie invloed?

Ja. Vooral een vaccinatie in het afgelopen jaar kan de interpretatie bemoeilijken: verhoogde antistoffen kunnen dan door vaccinatie zijn ontstaan. Vermeld daarom je vaccinatiedatum.

Wat is het verschil met een kinkhoest-PCR?

Een PCR zoekt rechtstreeks naar bacterieel DNA in materiaal uit de luchtwegen en is vooral vroeg in het ziekteverloop zinvol. Deze bloedtest meet je antistofreactie en is vooral later bruikbaar.

Is dit dezelfde test als de IgG-bevestigingstest?

Nee. Dit is een kwantitatieve PT-IgG-test: je krijgt een gemeten antistofwaarde. De afzonderlijke IgG-bevestigingstest gebruikt een immunoblot om een antistofpatroon te beoordelen. Die kan op advies van het laboratorium aanvullend worden ingezet.

Kan de test aantonen of ik nog besmettelijk ben?

Nee. Antistoffen kunnen na een infectie maanden verhoogd blijven. De uitslag geeft geen directe informatie over je besmettelijkheid op de dag van afname.

Is deze test ook geschikt voor jonge kinderen?

Bij kinderen jonger dan één jaar en ongevaccineerde kinderen jonger dan vier jaar adviseert het RIVM PCR ongeacht de ziekteduur. Laat de testkeuze bij jonge kinderen daarom door een arts beoordelen.

Wanneer moet ik direct medische hulp zoeken?

Neem bij benauwdheid, ademstops of ernstige ziekte direct contact op met een arts. Overleg ook snel bij een vermoeden van kinkhoest als je contact hebt met een jonge baby of iemand in de laatste weken van de zwangerschap. Wacht in die situaties niet op deze testuitslag.

Technische testinformatie

 Volg voor het afgenomen bloed altijd de meegeleverde verpakkings- en verzendinstructies.

Categorieën: Diagnostiek van infecties · Luchtwegpathogenen

Bronnen

• RIVM/LCI – Kinkhoest: diagnostiek en ziekteverloop

• RIVM/LCI – Factsheet kinkhoestvaccinatie

• Labor Stein – Bordetella pertussis-toxine-antistoffen IgG