Kunstgras PAK's in Urine 1-OHP

Hydroxypyreen in urine (30 ml) inclusief creatinine

Metabolieten (afbraakproducten van stoffen) worden via de urine uit het lichaam uitgescheiden. Door de stof hydroxy-pyreen in urine te meten, krijg je inzicht in de mate van blootstelling aan PAK’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen).

Deze test wordt vaak gebruikt om blootstelling aan schadelijke stoffen in kaart te brengen, bijvoorbeeld via voeding, milieu of sportomgevingen zoals kunstgrasvelden.

PAK’s en kunstgrasvelden

Op kunstgrasvelden wordt gebruikgemaakt van instrooimateriaal, zoals rubbergranulaat (rubberkorrels). Dit materiaal zorgt ervoor dat het veld vergelijkbare eigenschappen heeft als natuurlijk gras, zodat de bal goed rolt, stuitert en het veld geschikt is voor slidings.

Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat rubbergranulaat verschillende stoffen kan bevatten, waaronder:

• Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s)
• Metalen
• Weekmakers (ftalaten)
• Bisfenol A (BPA)

PAK’s zijn daarbij het meest zorgwekkend, omdat veel van deze stoffen kankerverwekkend zijn.

Wat zijn PAK’s?

PAK’s ontstaan wanneer organisch materiaal verbrandt bij hoge temperaturen. Dit gebeurt onder andere bij:

• Aangebrand voedsel (bijvoorbeeld vlees of brood)
• Barbecueën en grillen
• Roken van voedingsmiddelen
• Industriële processen
• Branden in natuur en industrie
• Vulkanische activiteit

De bekendste en meest onderzochte PAK is benzo(a)pyreen. Deze stof wordt vaak gebruikt als indicator voor blootstelling aan PAK’s.

Via lucht, bodem, water en voeding kunnen PAK’s in het lichaam terechtkomen.

Wetgeving en veiligheid

Omdat veel PAK’s kankerverwekkend zijn, heeft de Europese Unie geen toelaatbare dagelijkse inname (TDI) vastgesteld. Wel zijn er maximale normen vastgesteld voor benzo(a)pyreen in voedingsmiddelen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ziet toe op de naleving van deze normen.

Blootstelling beperken: praktische tips

Je kunt zelf veel doen om blootstelling aan PAK’s te verminderen:

Bij koken en bakken

• Voorkom zwarte randjes en korstjes op voedsel
• Snijd verbrande delen weg
• Grill en barbecue op matige temperatuur
• Laat vet niet in open vuur druipen

Bij frituren

• Frituur op maximaal 175°C
• Bak tot goudgeel, niet donkerbruin
• Zeef regelmatig verbrande deeltjes uit de olie
• Vervang olie als deze donker, stroperig, schuimend of sterk geurend wordt

Waarom deze test?

De meting van hydroxy-pyreen in urine geeft een indicatie van je totale blootstelling aan PAK’s. Dit kan relevant zijn bij:

• Regelmatig gebruik van kunstgrasvelden
• Beroepsmatige blootstelling
• Veel barbecueën of grillen
• Wonen in vervuilde omgevingen
• Gezondheidsklachten zonder duidelijke oorzaak

Door deze test te combineren met creatininecorrectie wordt de uitslag betrouwbaarder, omdat rekening wordt gehouden met de concentratie van de urine.

1-OHP is wereldwijd de standaardmarker voor PAK-blootstelling, omdat:

• Het goed meetbaar is
• Het snel reageert op blootstelling
• Het betrouwbaar laat zien wat je lichaam recent heeft binnengekregen

Artsen en laboratoria gebruiken 1-OHP dus als “thermometer” voor PAK’s in je lichaam.

Wat zegt een verhoogde 1-OHP-waarde?

Een verhoogde waarde kan wijzen op:

• Veel barbecueën/grillen
• Roken (actief of passief)
• Werken in vervuilde omgeving
• Veel contact met kunstgras
• Luchtvervuiling
• Industriële blootstelling

Het betekent niet automatisch dat je ziek bent, maar wél dat je blootstelling hoger is dan wenselijk.