Bilirubine (geelzucht)
Bilirubine direct en bilirubine totaal worden bij deze test gemeten.
Wat is geelzucht?
Geelzucht (icterus) is geen aandoening op zich, maar een verschijnsel van verschillende aandoeningen van de lever en galblaas. Geelzucht ontstaat door een te hoog gehalte van de stof bilirubine in je bloed. Bilirubine is een afvalstof die ontstaat bij de afbraak van een eiwit uit je rode bloedcellen. Het heeft een intens gele kleur, waardoor je bij een verhoogde concentratie van dit stofje in je bloed letterlijk geel gaat zien.
Bij geelzucht kunnen de volgende symptomen optreden:
- Gelige verkleuring van je slijmvliezen (oogwit, tandvlees)
- Gelige verkleuring van je huid
- Donkerbruin gekleurde urine
- Bleke ontlasting
Oorzaak van geelzucht
Normaal gesproken wordt de stof bilirubine verwerkt door de lever en komt het terecht in het galvloeistof. Vervolgens wordt het via je ontlasting je lichaam uit gewerkt. Door verschillende oorzaken kan dit proces verstoord raken.
De meest voorkomende oorzaken zijn:
Verhoogde afbraak van rode bloedcellen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een hevige bloeding. De lever kan het aanbod van bilirubine dan niet meer aan en daardoor blijft er teveel bilirubine in het bloed aanwezig.
Stoornissen in het functioneren van de lever. Verschillende aandoeningen kunnen leiden tot een verstoring van de leverfunctie. Voorbeelden van aandoeningen zijn: levercirrose, overmatig alcoholgebruik en stofwisselingsstoornissen. De bilirubine kan dan niet op de juiste manier worden verwerkt en uitgescheiden, waardoor er een verhoogde concentratie van de stof in je bloed achterblijft.
Blokkade in de afvoer van de galvloeistof. Als de galwegen worden afgesloten door bijvoorbeeld galstenen, tumoren of ontstekingen, kan de galvloeistof die in de lever wordt gevormd niet meer worden afgevoerd. Hierdoor wordt er druk opgebouwd en komt de bilirubine opnieuw in je bloed terecht.
Er zijn ook nog een aantal specifieke situaties waarbij geelzucht kan ontstaan:
- Ziekte van Weil
- Toxoplasmose
- Bijwerking van bepaalde medicijnen
- Bij pasgeboren baby's
Bij bijna 80 procent van alle baby's heeft de huid tussen de 3e en 5e dag na de geboorte een gelige kleur. Meestal verdwijnt deze vorm van geelzucht binnen een week of twee vanzelf weer. Als verwacht wordt dat de geelzucht bij de baby nog sterk zal toenemen, kan lichttherapie worden toegepast. Het kind wordt dan gedurende enkele dagen onder witte en blauwe TL-buizen gelegd. De overtollige hoeveelheid bilirubine wordt dan afgebroken.
Wat is het verschil tussen Billirubine Direct en Bilirubine Totaal?
Er zijn twee typen bilirubine:
- indirect of ongeconjugeerd bilirubine (voor omzetting in de lever)
- direct of geconjugeerd bilirubine (na omzetting in de lever)
Samen worden deze twee totaal bilirubine genoemd.
Een toename van direct bilirubine wijst op een verstopping van de galwegen of op leverbeschadiging.
Een toename van indirect bilirubine is een aanwijzing dat er te veel rode bloedcellen worden afgebroken, zoals bij hemolytische anemie. samen vormen deze twee waarden de Bilirubine Totaal.
Bilirubine-concentraties in serum zijn leeftijd- en geslachtsafhankelijk.
